Stopa wolna od ryzyka

| 12 cze 12, 07:00
fot. Thinkstock/iStockphoto

Ryzyko długu szwajcarskiej firmy Nestle okazało się niższe niż Szwajcarii, a ubezpieczenie długu niemieckiej firmy Simens tańsze niż papierów skarbowych tego kraju.

Koszt finansowania każdej firmy zależy od stopy wolnej od ryzyka (risk-free rate) występującej na rynku, na którym prowadzi ona działalność. To baza, od której zaczyna się kalkulacje. Trudno wyobrazić sobie by koszt finansowania komercyjnej działalności mógł być niższy. Zależnie bowiem od ryzyka, jakie konkretna firma bądź działalność niesie, koszt ten może być tylko wyższy.

W praktyce wystarczyło znaleźć sposób na szacowanie stopy wolnej od ryzyka na danym rynku i wyznaczyć premię odzwierciedlającą ryzyko działalności interesującej nas firmy i koszt jej kapitału był gotowy. Stopę wolną od ryzyka ustalano prosto: koszt finansowania zadłużenia państwa, czyli suwerena na danym rynku. A efektywny koszt obsługi jego długu służył za podstawę estymacji. Co prawda ryzyko też tu istniało, ale postrzegano je jako najmniejsze z możliwych na rynku, który suweren kontrolował. Wymyślono też wiele sposobów, jak szacować premię z tytułu ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej.

Posługiwano się tym schematem przez dziesięciolecia a równolegle narastały problemy. Tradycyjnie przyjmowano, że ryzyko państwa, suwerena, jest najniższym z możliwych na „jego” lokalnym rynku. Wynikało to z przekonania, że ryzyko związane ze skarbem państwa jest najniższe, a wiele empirycznych pomiarów dokumentowało taki stan rzeczy. Pogląd ten ma swoje historyczne źródła w czasach, gdy suweren miał prawo do emisji pieniądza, co stawiało go w uprzywilejowanej pozycji względem wszystkich innych. Jednak dzisiejsza sytuacja wielu państw (suwerenów) uległa daleko idącym zmianom i odbiega od tej, którą zwykliśmy traktować jako modelową – co najmniej z dwóch powodów.

Po pierwsze, globalny rynek walutowy otworzył możliwości zadłużania się nie tylko w lokalnej walucie, gdzie dane państwo w pełni kontroluje swą zdolność emisyjną pieniądza, ale i w obcej. Wtedy pożyczające państwo nie ma już możliwości „dodrukowania” pieniądza, bo ma je akurat inne suwerenne państwo. Współcześnie wielu z tego korzysta, finansując swój dług po niższych kosztach, ale za cenę przyjęcia ryzyka kursowego. W obliczu otwartości rynku stopa wolna od ryzyka, choć tradycyjnie denominowana w walucie lokalnej, zaczęła więc podlegać zmianom wynikającym z fluktuacji kursu wymiennego waluty. Zależnie od tego, w jakiej walucie przeprowadzimy kalkulacje, wynik będzie inny. Stopa procentowa ma więc teraz relatywne znaczenie, a jej ocena zależy od tego, w jakiej walucie jest wyrażona.

Po drugie, niektóre z państw świadomie ograniczyły swą niezależność emisyjną wchodząc do bloku wspólnej waluty (np. euro). W konsekwencji, państwo wciąż odpowiada za dług denominowany w określonej walucie (np. euro), jakkolwiek nie kontroluje już w pełni swojej zdolności emisyjnej, jak kiedyś suweren. Jego ryzyko nie jest już takie samo, jak wcześniej, ale zwyczaj traktowania suwerena jako tego, który jest „wolny od ryzyka” pozostał. I to niewątpliwie wymaga rewizji.

Współczesne instrumenty finansowe dostarczają dość łatwej możliwości weryfikacji ugruntowanego historycznie poglądu, czy suweren ma rzeczywiście niższy poziom ryzyka niż wszystkie inne podmioty z danego rynku. Można posłużyć się instrumentem pochodnym typu CDS (credit default swap), który w istocie stanowi rodzaj umowy ubezpieczeniowej. Za wynagrodzenie równe cenie tego instrumentu posiadacz CDS’a może liczyć na spłatę długu, gdyby określony w umowie dłużnik zbankrutował i przestał obsługiwać swój dług. Przykładowo, w grudniu 2011 roku notowania CDS wskazywały na niższe ryzyko długu i niższy koszt ubezpieczenia od niewypłacalności firmy Nestle w porównaniu z obligacjami skarbowymi Szwajcarii. Za ubezpieczenie 5-letniego długu firmy Nestle trzeba było wówczas zapłacić 66 punktów bazowych rocznie, podczas gdy ubezpieczenie długu Szwajcarii wyceniano na 84 punkty bazowe. Podobny efekt obserwowano ówcześnie dla firmy Exxon Mobil (68 bp) w porównaniu z obligacjami skarbowymi USA (69 bp) oraz dla firmy Siemens (103 bp) w relacji do niemieckich papierów skarbowych (121 bp). [1] Wszystkie przytoczone przykłady wskazują na wyższe ryzyko długu suwerena niż wybranych firm w tych krajach. Zwykle bywało inaczej, ale trudno traktować te obserwacje tylko jako odchylenie od historycznej normy.

Dla porównania, koszty ubezpieczenia polskiego długu skarbowego w tym samym czasie notowano na poziomie ok. 280 punktów bazowych rocznie. Jakkolwiek, od tego czasu ryzyko polskiego długu skarbowego spadło i CDS jest wyceniany dziś nieco niżej (247 bp w końcu ubiegłego tygodnia).

Wygląda na to, że ugruntowany w teorii świat instrumentów i aktywów finansowych „wolnych od ryzyka” powoli odpływa w przeszłość.[2] Zarówno definicja stopy wolnej od ryzyka, jak i sposoby jej szacowania, wymagają rewizji. Inaczej nie sposób dostosować modeli estymacji kosztu kapitału firmy do współczesnych potrzeb i tego, jak zmienia się świat.

[1] Źródło danych: Credit Suisse; Northern Trust, na podstawie: David Wessel, Fewer Ports in a Global Storm, The WSJ, December 22, 2011, http://online.wsj.com/article/capital.html [Pobrano: 23.12.2011].

[2] José Vinals, Government Bonds: No Longer a World Without Risk, iMFdirect, The International Monetary Fund, March 24, 2011, http://blog-imfdirect.imf.org/2011/03/24/government-bonds-no-longer-a-world-without-risk/ [Pobrano: 23.12.2011].

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Najważniejsze

wczoraj, 21:40 | Wiadomości | Świat

Żywność w McDonald's zbyt kaloryczna

Żywność w McDonald's zbyt kaloryczna więcej
wczoraj, 19:19 | Transport | Przewozy kolejowe

Inauguracja szybkiej kolei Ankara-Stambuł: 533 km w trzy i pól godziny

Inauguracja szybkiej kolei Ankara-Stambuł: 533 km w trzy i pól godziny więcej
wczoraj, 18:40 | Wiadomości | Świat

Na Ukrainie wzrósł popyt na zagraniczną walutę

Na Ukrainie wzrósł popyt na zagraniczną walutę więcej
wczoraj, 17:33 | Rolnictwo

Ukraina może zakazać importu polskiej wieprzowiny

Ukraina może zakazać importu polskiej wieprzowiny więcej
wczoraj, 17:32 | Energetyka | Prawo

Ustawy łupkowe na finiszu; mają przyspieszyć wydobycie

Ustawy łupkowe na finiszu; mają przyspieszyć wydobycie więcej
wczoraj, 17:05 | Wiadomości | Świat

USA: wzrosną ceny hurtowe wieprzowiny i wołowiny

USA: wzrosną ceny hurtowe wieprzowiny i wołowiny więcej
wczoraj, 16:19 | Chemia

KNF wszczęła postępowanie ws. kar m.in. dla Norica Holding

KNF wszczęła postępowanie ws. kar m.in. dla Norica Holding więcej
wczoraj, 15:21 | Energetyka

Wlk. Brytania: pierwsza kopalnia węgla od 25 lat z pozwoleniem na budowę

Wlk. Brytania: pierwsza kopalnia węgla od 25 lat z pozwoleniem na budowę więcej
wczoraj, 14:51 | Wiadomości | Kraj

Sikorski z szefem MSZ Wietnamu m.in. o wzroście wymiany gospodarczej

Sikorski z szefem MSZ Wietnamu m.in. o wzroście wymiany gospodarczej więcej
wczoraj, 14:19 | Nieruchomosci | Prawo

Sejm zmienił prawo zamówień publicznych: koniec z dyktatem ceny

Sejm zmienił prawo zamówień publicznych: koniec z dyktatem ceny więcej
wczoraj, 13:41 | Giełda | Agencyjne

Tamborski: decyzja o ewentualnej współpracy z Wiedniem powinna być możliwe szybko

Tamborski: decyzja o ewentualnej współpracy z Wiedniem powinna być możliwe szybko więcej
wczoraj, 13:17 | Finanse | OFE

ZUS: 906,729 tys. osób zdecydowało się przekazać część składki do OFE

ZUS: 906,729 tys. osób zdecydowało się przekazać część składki do OFE więcej
wczoraj, 13:11 | Nieruchomosci | Mieszkania

KPF: tylko 6 proc. gospodarstw domowych deklaruje zakup mieszkania w ciągu roku

KPF: tylko 6 proc. gospodarstw domowych deklaruje zakup mieszkania w ciągu roku więcej
wczoraj, 13:00 | Rolnictwo

Resort rolnictwa: dodatkowe 200 mln euro na modernizację gospodarstw

Resort rolnictwa: dodatkowe 200 mln euro na modernizację gospodarstw więcej
wczoraj, 12:45 | Energetyka | Gazownictwo

Polskie LNG: terminal LNG będzie gotowy na przełomie 2014 i 2015 r.

Polskie LNG: terminal LNG będzie gotowy na przełomie 2014 i 2015 r. więcej
wczoraj, 12:08 | Handel | Prawo

Sprzedawcy nie muszą już metkować towarów

Sprzedawcy nie muszą już metkować towarów więcej
wczoraj, 11:07 | Żywność

McDonald's rezygnuje z mięsa z kurczaków z Chin

McDonald's rezygnuje z mięsa z kurczaków z Chin więcej
wczoraj, 10:49 | Transport | Linie lotnicze

Lufthansa i Air Berlin utrzymują zakaz lotów do Tel Awiwu

Lufthansa i Air Berlin utrzymują zakaz lotów do Tel Awiwu więcej
wczoraj, 10:03 | Finanse

Absolutorium dla rządu; Sejm przyjął sprawozdanie ws. budżetu

Absolutorium dla rządu; Sejm przyjął sprawozdanie ws. budżetu więcej
wczoraj, 09:27 | Energetyka | Prawo

Sejm przyjął ustawę ws. podatku węglowodorowego

Sejm przyjął ustawę ws. podatku węglowodorowego więcej

Notowania

Sesja giełdowa na GPW jest zakończona.
WIG20 2 406,32 -0,12% -2,88 pkt
WIG 51 608,79 -0,01% -4,68 pkt
mWIG40 3 386,03 0,41% 13,79 pkt
MiS80 11 935,82 -0,34% -40,78 pkt
NCIndex 325,56 0,13% 0,43 pkt
NIKKEI 15 457,87 1,13% 173,45 USD readMore-1
FTSE 6 791,55 -0,44% -29,91 USD readMore-1
DJIA 16 960,34 -0,72% -123,46 USD readMore-1
NASDAQ 4 449,56 -0,50% -22,55 USD readMore-1
ROYALB 3,29 10,70% 0,35 pkt
AMAZON 358,60 -9,82% -35,23 pkt
DIOR 146,20 -6,94% -10,15 pkt
UNITEDC 44,93 4,10% 1,84 pkt
GLAXO 14,66 -3,10% -0,46 pkt
ROPAB 107,11 0,98% 1,05 pkt
ROPAW 101,98 -0,04% -0,04 pkt
ZŁOTO 1 293,50 1,02% 13,20 pkt
SREBRO 20,37 1,70% 0,35 pkt
  Kupno (bid) Sprzedaż (ask)  
EUR/PLN 4,1392 0,11% 4,1431 0,11%
USD/PLN 3,0823 0,34% 3,0846 0,34%
CHF/PLN 3,4059 0,10% 3,4090 0,10%
EUR/USD 1,3426 -0,25% 1,3428 -0,25%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
0132639526578
HIEC 167,09
49,09%
KBC... 83,20
46,92%
HIAA 513,71
43,75%
WIAU 4,91
42,66%
WIBU 4,78
40,90%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-90-75-60-45-30-15-0
WIPU 1,90
-58,21%
WPPE 1,50
-54,81%
WIPE 1,58
-54,24%
WPPP 6,21
-53,97%
WIPP 6,56
-53,39%
Brak wyników do wyświetlenia.
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-12-10-8-6-4-2-0
Otw... 31,23
-6,58%
Poc... 27,28
-4,65%
PZU 29,78
-4,06%
Pek... 28,13
-4,06%
Hes... 29,03
-3,30%
Na GPW minimalnie byczy tydzień
wczoraj, 18:47
Paweł Grubiak | Superfund TFI
Lipiec miesiącem dolara
wczoraj, 18:09
Błażej Kiermasz | TMS Brokers
Pokaż więcej
Spółka dnia: Ciech
wczoraj, 11:46
Tomasz Jerzyk | Dom Maklerski BZ WBK
Spółka dnia: MBANK
wczoraj, 10:19
BM BPH
Pokaż więcej

Największe w spółkach (GPW)

nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • 0
  • 20
  • 40
  • 60
  • 80
  • 100
IDE 0,03 50,00
PXM 0,08 14,29
HYP 2,90 11,54
4FM 9,47 8,98
LSI 7,82 6,83
O2O 0,17 6,25
POM 2,16 5,37
CCC 110,50 5,14
nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • -100
  • -75
  • -50
  • -25
  • 0
  • 0
IQP 0,98 -18,33
CFL 0,55 -15,38
IDM 0,07 -12,50
BRI 11,00 -11,15
MEW 0,08 -11,11
PMG 0,80 -9,09
ECD 0,22 -8,33
MSX 2,30 -8,00
nazwa kurs bieżący
(PLN)
obrót (tys. PLN)
KGH 130,90 109 417,56
PKO 38,30 80 278,95
PGE 21,10 62 274,99
PKN 38,88 56 154,42
OPL 9,91 54 822,89
PEO 177,00 44 835,91
PZU 451,90 31 802,80
PGN 5,23 15 937,99

Sonda

 

poniedziałek, 28 lipca 2014

CzasDaneOkresAktualna wartość
09:00Polska - Wskaźnik Wyprzedzający Koniunktury wg BIECLipiec
16:00USA - Indeks podpisanych umów kupna domówCzerwiec

Najbliższe dni wolne na rynkach

Pią, 15 sie 14Polska - Dzień Wojska Polskiego
Pon, 25 sie 14W. Brytania - Letnie Święto Bankowe
Pon, 1 wrz 14USA - Święto Pracy
Pią, 3 paź 14Niemcy - Święto Zjednoczenia Niemiec
Wt, 11 lis 14Polska - Święto Niepodległości
Czw, 27 lis 14USA - Święto Dziękczynienia
Pią, 28 lis 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14W. Brytania - sesja skrócona - koniec o 13:30 CET
Śr, 24 gru 14Polska - Wigilia
Śr, 24 gru 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET

Najbliższe terminy podatkowe

5 sierpnia 2014 (wtorek)ZUS - Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady...
7 sierpnia 2014 (czwartek)KARTA PODATKOWA - Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.
7 sierpnia 2014 (czwartek)CIT - Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim...
11 sierpnia 2014 (poniedziałek)ZUS - W tym terminie z ZUS rozliczają się przedsiębiorcy opłacający składki za siebie. Składka...
18 sierpnia 2014 (poniedziałek)ZUS - Termin płatności składek oraz złożenia deklaracji przez pracodawców zatrudniających...

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij