Stopa wolna od ryzyka

| 12 cze 12, 07:00
fot. Thinkstock/iStockphoto

Ryzyko długu szwajcarskiej firmy Nestle okazało się niższe niż Szwajcarii, a ubezpieczenie długu niemieckiej firmy Simens tańsze niż papierów skarbowych tego kraju.

Koszt finansowania każdej firmy zależy od stopy wolnej od ryzyka (risk-free rate) występującej na rynku, na którym prowadzi ona działalność. To baza, od której zaczyna się kalkulacje. Trudno wyobrazić sobie by koszt finansowania komercyjnej działalności mógł być niższy. Zależnie bowiem od ryzyka, jakie konkretna firma bądź działalność niesie, koszt ten może być tylko wyższy.

W praktyce wystarczyło znaleźć sposób na szacowanie stopy wolnej od ryzyka na danym rynku i wyznaczyć premię odzwierciedlającą ryzyko działalności interesującej nas firmy i koszt jej kapitału był gotowy. Stopę wolną od ryzyka ustalano prosto: koszt finansowania zadłużenia państwa, czyli suwerena na danym rynku. A efektywny koszt obsługi jego długu służył za podstawę estymacji. Co prawda ryzyko też tu istniało, ale postrzegano je jako najmniejsze z możliwych na rynku, który suweren kontrolował. Wymyślono też wiele sposobów, jak szacować premię z tytułu ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej.

Posługiwano się tym schematem przez dziesięciolecia a równolegle narastały problemy. Tradycyjnie przyjmowano, że ryzyko państwa, suwerena, jest najniższym z możliwych na „jego” lokalnym rynku. Wynikało to z przekonania, że ryzyko związane ze skarbem państwa jest najniższe, a wiele empirycznych pomiarów dokumentowało taki stan rzeczy. Pogląd ten ma swoje historyczne źródła w czasach, gdy suweren miał prawo do emisji pieniądza, co stawiało go w uprzywilejowanej pozycji względem wszystkich innych. Jednak dzisiejsza sytuacja wielu państw (suwerenów) uległa daleko idącym zmianom i odbiega od tej, którą zwykliśmy traktować jako modelową – co najmniej z dwóch powodów.

Po pierwsze, globalny rynek walutowy otworzył możliwości zadłużania się nie tylko w lokalnej walucie, gdzie dane państwo w pełni kontroluje swą zdolność emisyjną pieniądza, ale i w obcej. Wtedy pożyczające państwo nie ma już możliwości „dodrukowania” pieniądza, bo ma je akurat inne suwerenne państwo. Współcześnie wielu z tego korzysta, finansując swój dług po niższych kosztach, ale za cenę przyjęcia ryzyka kursowego. W obliczu otwartości rynku stopa wolna od ryzyka, choć tradycyjnie denominowana w walucie lokalnej, zaczęła więc podlegać zmianom wynikającym z fluktuacji kursu wymiennego waluty. Zależnie od tego, w jakiej walucie przeprowadzimy kalkulacje, wynik będzie inny. Stopa procentowa ma więc teraz relatywne znaczenie, a jej ocena zależy od tego, w jakiej walucie jest wyrażona.

Po drugie, niektóre z państw świadomie ograniczyły swą niezależność emisyjną wchodząc do bloku wspólnej waluty (np. euro). W konsekwencji, państwo wciąż odpowiada za dług denominowany w określonej walucie (np. euro), jakkolwiek nie kontroluje już w pełni swojej zdolności emisyjnej, jak kiedyś suweren. Jego ryzyko nie jest już takie samo, jak wcześniej, ale zwyczaj traktowania suwerena jako tego, który jest „wolny od ryzyka” pozostał. I to niewątpliwie wymaga rewizji.

Współczesne instrumenty finansowe dostarczają dość łatwej możliwości weryfikacji ugruntowanego historycznie poglądu, czy suweren ma rzeczywiście niższy poziom ryzyka niż wszystkie inne podmioty z danego rynku. Można posłużyć się instrumentem pochodnym typu CDS (credit default swap), który w istocie stanowi rodzaj umowy ubezpieczeniowej. Za wynagrodzenie równe cenie tego instrumentu posiadacz CDS’a może liczyć na spłatę długu, gdyby określony w umowie dłużnik zbankrutował i przestał obsługiwać swój dług. Przykładowo, w grudniu 2011 roku notowania CDS wskazywały na niższe ryzyko długu i niższy koszt ubezpieczenia od niewypłacalności firmy Nestle w porównaniu z obligacjami skarbowymi Szwajcarii. Za ubezpieczenie 5-letniego długu firmy Nestle trzeba było wówczas zapłacić 66 punktów bazowych rocznie, podczas gdy ubezpieczenie długu Szwajcarii wyceniano na 84 punkty bazowe. Podobny efekt obserwowano ówcześnie dla firmy Exxon Mobil (68 bp) w porównaniu z obligacjami skarbowymi USA (69 bp) oraz dla firmy Siemens (103 bp) w relacji do niemieckich papierów skarbowych (121 bp). [1] Wszystkie przytoczone przykłady wskazują na wyższe ryzyko długu suwerena niż wybranych firm w tych krajach. Zwykle bywało inaczej, ale trudno traktować te obserwacje tylko jako odchylenie od historycznej normy.

Dla porównania, koszty ubezpieczenia polskiego długu skarbowego w tym samym czasie notowano na poziomie ok. 280 punktów bazowych rocznie. Jakkolwiek, od tego czasu ryzyko polskiego długu skarbowego spadło i CDS jest wyceniany dziś nieco niżej (247 bp w końcu ubiegłego tygodnia).

Wygląda na to, że ugruntowany w teorii świat instrumentów i aktywów finansowych „wolnych od ryzyka” powoli odpływa w przeszłość.[2] Zarówno definicja stopy wolnej od ryzyka, jak i sposoby jej szacowania, wymagają rewizji. Inaczej nie sposób dostosować modeli estymacji kosztu kapitału firmy do współczesnych potrzeb i tego, jak zmienia się świat.

[1] Źródło danych: Credit Suisse; Northern Trust, na podstawie: David Wessel, Fewer Ports in a Global Storm, The WSJ, December 22, 2011, http://online.wsj.com/article/capital.html [Pobrano: 23.12.2011].

[2] José Vinals, Government Bonds: No Longer a World Without Risk, iMFdirect, The International Monetary Fund, March 24, 2011, http://blog-imfdirect.imf.org/2011/03/24/government-bonds-no-longer-a-world-without-risk/ [Pobrano: 23.12.2011].

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Najważniejsze

56 minut temu | Wiadomości | Kraj

Euler Hermes: w sierpniu zbankrutowały w Polsce 62 firmy

Euler Hermes: w sierpniu zbankrutowały w Polsce 62 firmy więcej
dzisiaj, 12:23 | Transport | Przewozy kolejowe

Za dwa tygodnie obniżka cen biletów PKP Intercity

Za dwa tygodnie obniżka cen biletów PKP Intercity więcej
dzisiaj, 08:19 | Rolnictwo

Eksport wieprzowiny z krajów UE spadł w I półroczu o 9 proc.

Eksport wieprzowiny z krajów UE spadł w I półroczu o 9 proc. więcej
dzisiaj, 07:16 | Żywność

Rosja chce nadal importować mięso, ale od innych dostawców

Rosja chce nadal importować mięso, ale od innych dostawców więcej
dzisiaj, 07:09 | Wiadomości | Kraj

Raport Instytutu Lecha Wałęsy o zagranicznych inwestorach w Polsce

Raport Instytutu Lecha Wałęsy o zagranicznych inwestorach w Polsce więcej
dzisiaj, 07:08 | Żywność | Używki

Większość Francuzów uważa, że nie zna się na winach

Większość Francuzów uważa, że nie zna się na winach więcej
dzisiaj, 06:39 | Wiadomości | Kraj

Złotemu trudno będzie odzyskać siły

Złotemu trudno będzie odzyskać siły więcej
dzisiaj, 06:35 | Turystyka | Hotele

Nocleg w hotelu w Rzymie jeszcze droższy po podwyżce opłaty pobytowej

Nocleg w hotelu w Rzymie jeszcze droższy po podwyżce opłaty pobytowej więcej
dzisiaj, 06:34 | Finanse

Wielki Brat cię sprzeda

Wielki Brat cię sprzeda więcej
dzisiaj, 06:33 | Finanse | Prawo

Płatności kartą jeszcze tańsze

Płatności kartą jeszcze tańsze więcej
dzisiaj, 06:31 | Finanse

UOKiK mało zarabia na firmach

UOKiK mało zarabia na firmach więcej
dzisiaj, 06:29 | Żywność

Embargo dla ubogich

Embargo dla ubogich więcej
dzisiaj, 06:24 | Turystyka

Czy wielka inwestycja zniszczy park krajobrazowy?

Czy wielka inwestycja zniszczy park krajobrazowy? więcej
wczoraj, 21:54 | Wiadomości | Świat

Koniec z kubańskimi "mrówkami"

Koniec z kubańskimi "mrówkami" więcej
wczoraj, 20:50 | Energetyka | Odnawialna

China-CEE i Enlight zainwestują 1,3 mld zł w elektrownie wiatrowe w Polsce

China-CEE i Enlight zainwestują 1,3 mld zł w elektrownie wiatrowe w Polsce więcej
wczoraj, 19:59 | Rolnictwo

Kraje nadbałtyckie i Polska podpisały porozumienie ws. zwalczania ASF

Kraje nadbałtyckie i Polska podpisały porozumienie ws. zwalczania ASF więcej
wczoraj, 18:16 | Rolnictwo

ARR: rolnicy powinni uzupełnić powiadomienia ws. wycofywanych produktów

ARR: rolnicy powinni uzupełnić powiadomienia ws. wycofywanych produktów więcej
wczoraj, 17:43 | Finanse

Ekonomiści: na 2015 r. resort finansów planuje luźną politykę fiskalną

Ekonomiści: na 2015 r. resort finansów planuje luźną politykę fiskalną więcej
wczoraj, 17:39 | Edukacja

Kluzik-Rostkowska: szkolnictwo zawodowe - pierwszorzędnie ważne

Kluzik-Rostkowska: szkolnictwo zawodowe - pierwszorzędnie ważne więcej
wczoraj, 17:38 | Wiadomości | Unia Europejska

KE rozpoczęła prace nad rozszerzeniem unijnych sankcji wobec Rosji

KE rozpoczęła prace nad rozszerzeniem unijnych sankcji wobec Rosji więcej

Notowania

Trwa sesja giełdowa na GPW.
WIG20 2 448,33 0,21% 5,13 pkt
WIG 52 488,49 0,14% 73,38 pkt
mWIG40 3 433,57 -0,41% -14,13 pkt
MiS80 11 905,52 0,58% 68,66 pkt
NCIndex 303,81 -0,71% -2,17 pkt
NIKKEI 15 668,60 1,24% 192,00 USD readMore-1
FTSE 6 822,35 -0,04% -2,96 USD readMore-1
DJIA 17 098,45 0,11% 18,88 USD readMore-1
NASDAQ 4 579,48 0,48% 21,78 USD readMore-1
UCREDIT 5,96 2,14% 0,13 pkt
TESCO 2,29 2,00% 0,04 pkt
KLM 8,20 1,81% 0,15 pkt
PARIBAS 52,23 1,81% 0,93 pkt
RAIFFEISEN 19,28 1,80% 0,34 pkt
ROPAB 101,83 -0,75% -0,77 pkt
ROPAW 95,14 -0,68% -0,65 pkt
ZŁOTO 1 270,60 -1,26% -16,20 pkt
SREBRO 19,20 -1,46% -0,28 pkt
  Kupno (bid) Sprzedaż (ask)  
EUR/PLN 4,2059 0,19% 4,2098 0,19%
USD/PLN 3,2077 0,28% 3,2100 0,28%
CHF/PLN 3,4847 0,21% 3,4878 0,21%
EUR/USD 1,3113 -0,09% 1,3115 -0,09%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
022446688110132
WIAE 3,99
84,54%
WIAU 5,25
83,19%
WIAZ 16,81
82,42%
WIBE 3,88
82,34%
WIBU 5,10
81,01%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-90-75-60-45-30-15-0
WIPU 1,90
-58,21%
WPPE 1,50
-54,81%
WIPE 1,58
-54,24%
WPPP 6,21
-53,97%
WIPP 6,56
-53,39%
Brak wyników do wyświetlenia.
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-12-10-8-6-4-2-0
Otw... 31,23
-6,58%
Poc... 27,28
-4,65%
PZU 29,78
-4,06%
Pek... 28,13
-4,06%
Hes... 29,03
-3,30%
RBA obniża przeceniony kurs dolara australijskiego
dziś, 11:30
Andrzej Kiedrowicz | Easy Forex
Wyprzedaż japońskiego jena
dziś, 11:16
Przemysław Kwiecień | XTB
Złoty pozostaje słaby
dziś, 10:43
Marcin Kiepas | Admiral Markets
Pokaż więcej
Spółka dnia: Grupa Azoty
dziś, 13:12
Tomasz Jerzyk | Dom Maklerski BZ WBK
Te ceny obronią nas przed deflacją
wczoraj, 15:35
Roman Przasnyski | Open Finance
Pokaż więcej

Największe w spółkach (GPW)

nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • 0
  • 20
  • 40
  • 60
  • 80
  • 100
LBW 1,28 18,52
RHD 0,78 14,71
ECD 0,24 14,29
CLE 0,62 12,73
DRP 2,31 12,68
WDM 1,01 10,99
NEU 218,55 8,52
AST 36,98 7,44
nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • -100
  • -75
  • -50
  • -25
  • 0
  • 0
IDA 0,18 -25,00
BDL 0,05 -16,67
ITB 0,94 -16,07
O2O 0,12 -14,29
IDM 0,06 -14,29
PGM 0,23 -11,54
KDM 7,99 -11,52
TRN 5,80 -10,63
nazwa kurs bieżący
(PLN)
obrót (tys. PLN)
PKO 38,54 29 844,08
EUR 34,45 27 864,09
KGH 133,50 25 585,57
LPP 8 967,25 17 302,43
PGE 22,12 16 833,34
PZU 477,15 11 191,55
PGN 4,98 9 522,00
FTE 48,00 8 852,84

Sonda

 

dziś - wtorek, 2 września 2014

CzasDaneOkresAktualna wartość
11:00Strefa euro - Inflacja PPILipiec-1,1% r/r
16:00USA - Wydatki na inwestycje budowlaneLipiec
16:00USA - Indeks ISM dla przemysłuWrzesień

Najbliższe dni wolne na rynkach

Pią, 3 paź 14Niemcy - Święto Zjednoczenia Niemiec
Wt, 11 lis 14Polska - Święto Niepodległości
Czw, 27 lis 14USA - Święto Dziękczynienia
Pią, 28 lis 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14W. Brytania - sesja skrócona - koniec o 13:30 CET
Śr, 24 gru 14Polska - Wigilia
Śr, 24 gru 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14Francja - sesja skrócona - koniec o 14:05 CET
Czw, 25 gru 14Polska - Boże Narodzenie
Pią, 26 gru 14Polska - Drugi Dzień Bożego Narodzenia

Najbliższe terminy podatkowe

5 września 2014 (piątek)ZUS - Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady...
8 września 2014 (poniedziałek)KARTA PODATKOWA - Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.
8 września 2014 (poniedziałek)CIT - Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim...
10 września 2014 (środa)ZUS - W tym terminie z ZUS rozliczają się przedsiębiorcy opłacający składki za siebie. Składka...
15 września 2014 (poniedziałek)ZUS - Termin płatności składek oraz złożenia deklaracji przez pracodawców zatrudniających...

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij