Stopa wolna od ryzyka

| 12 cze 12, 07:00
fot. Thinkstock/iStockphoto

Ryzyko długu szwajcarskiej firmy Nestle okazało się niższe niż Szwajcarii, a ubezpieczenie długu niemieckiej firmy Simens tańsze niż papierów skarbowych tego kraju.

Koszt finansowania każdej firmy zależy od stopy wolnej od ryzyka (risk-free rate) występującej na rynku, na którym prowadzi ona działalność. To baza, od której zaczyna się kalkulacje. Trudno wyobrazić sobie by koszt finansowania komercyjnej działalności mógł być niższy. Zależnie bowiem od ryzyka, jakie konkretna firma bądź działalność niesie, koszt ten może być tylko wyższy.

W praktyce wystarczyło znaleźć sposób na szacowanie stopy wolnej od ryzyka na danym rynku i wyznaczyć premię odzwierciedlającą ryzyko działalności interesującej nas firmy i koszt jej kapitału był gotowy. Stopę wolną od ryzyka ustalano prosto: koszt finansowania zadłużenia państwa, czyli suwerena na danym rynku. A efektywny koszt obsługi jego długu służył za podstawę estymacji. Co prawda ryzyko też tu istniało, ale postrzegano je jako najmniejsze z możliwych na rynku, który suweren kontrolował. Wymyślono też wiele sposobów, jak szacować premię z tytułu ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej.

Posługiwano się tym schematem przez dziesięciolecia a równolegle narastały problemy. Tradycyjnie przyjmowano, że ryzyko państwa, suwerena, jest najniższym z możliwych na „jego” lokalnym rynku. Wynikało to z przekonania, że ryzyko związane ze skarbem państwa jest najniższe, a wiele empirycznych pomiarów dokumentowało taki stan rzeczy. Pogląd ten ma swoje historyczne źródła w czasach, gdy suweren miał prawo do emisji pieniądza, co stawiało go w uprzywilejowanej pozycji względem wszystkich innych. Jednak dzisiejsza sytuacja wielu państw (suwerenów) uległa daleko idącym zmianom i odbiega od tej, którą zwykliśmy traktować jako modelową – co najmniej z dwóch powodów.

Po pierwsze, globalny rynek walutowy otworzył możliwości zadłużania się nie tylko w lokalnej walucie, gdzie dane państwo w pełni kontroluje swą zdolność emisyjną pieniądza, ale i w obcej. Wtedy pożyczające państwo nie ma już możliwości „dodrukowania” pieniądza, bo ma je akurat inne suwerenne państwo. Współcześnie wielu z tego korzysta, finansując swój dług po niższych kosztach, ale za cenę przyjęcia ryzyka kursowego. W obliczu otwartości rynku stopa wolna od ryzyka, choć tradycyjnie denominowana w walucie lokalnej, zaczęła więc podlegać zmianom wynikającym z fluktuacji kursu wymiennego waluty. Zależnie od tego, w jakiej walucie przeprowadzimy kalkulacje, wynik będzie inny. Stopa procentowa ma więc teraz relatywne znaczenie, a jej ocena zależy od tego, w jakiej walucie jest wyrażona.

Po drugie, niektóre z państw świadomie ograniczyły swą niezależność emisyjną wchodząc do bloku wspólnej waluty (np. euro). W konsekwencji, państwo wciąż odpowiada za dług denominowany w określonej walucie (np. euro), jakkolwiek nie kontroluje już w pełni swojej zdolności emisyjnej, jak kiedyś suweren. Jego ryzyko nie jest już takie samo, jak wcześniej, ale zwyczaj traktowania suwerena jako tego, który jest „wolny od ryzyka” pozostał. I to niewątpliwie wymaga rewizji.

Współczesne instrumenty finansowe dostarczają dość łatwej możliwości weryfikacji ugruntowanego historycznie poglądu, czy suweren ma rzeczywiście niższy poziom ryzyka niż wszystkie inne podmioty z danego rynku. Można posłużyć się instrumentem pochodnym typu CDS (credit default swap), który w istocie stanowi rodzaj umowy ubezpieczeniowej. Za wynagrodzenie równe cenie tego instrumentu posiadacz CDS’a może liczyć na spłatę długu, gdyby określony w umowie dłużnik zbankrutował i przestał obsługiwać swój dług. Przykładowo, w grudniu 2011 roku notowania CDS wskazywały na niższe ryzyko długu i niższy koszt ubezpieczenia od niewypłacalności firmy Nestle w porównaniu z obligacjami skarbowymi Szwajcarii. Za ubezpieczenie 5-letniego długu firmy Nestle trzeba było wówczas zapłacić 66 punktów bazowych rocznie, podczas gdy ubezpieczenie długu Szwajcarii wyceniano na 84 punkty bazowe. Podobny efekt obserwowano ówcześnie dla firmy Exxon Mobil (68 bp) w porównaniu z obligacjami skarbowymi USA (69 bp) oraz dla firmy Siemens (103 bp) w relacji do niemieckich papierów skarbowych (121 bp). [1] Wszystkie przytoczone przykłady wskazują na wyższe ryzyko długu suwerena niż wybranych firm w tych krajach. Zwykle bywało inaczej, ale trudno traktować te obserwacje tylko jako odchylenie od historycznej normy.

Dla porównania, koszty ubezpieczenia polskiego długu skarbowego w tym samym czasie notowano na poziomie ok. 280 punktów bazowych rocznie. Jakkolwiek, od tego czasu ryzyko polskiego długu skarbowego spadło i CDS jest wyceniany dziś nieco niżej (247 bp w końcu ubiegłego tygodnia).

Wygląda na to, że ugruntowany w teorii świat instrumentów i aktywów finansowych „wolnych od ryzyka” powoli odpływa w przeszłość.[2] Zarówno definicja stopy wolnej od ryzyka, jak i sposoby jej szacowania, wymagają rewizji. Inaczej nie sposób dostosować modeli estymacji kosztu kapitału firmy do współczesnych potrzeb i tego, jak zmienia się świat.

[1] Źródło danych: Credit Suisse; Northern Trust, na podstawie: David Wessel, Fewer Ports in a Global Storm, The WSJ, December 22, 2011, http://online.wsj.com/article/capital.html [Pobrano: 23.12.2011].

[2] José Vinals, Government Bonds: No Longer a World Without Risk, iMFdirect, The International Monetary Fund, March 24, 2011, http://blog-imfdirect.imf.org/2011/03/24/government-bonds-no-longer-a-world-without-risk/ [Pobrano: 23.12.2011].

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Najważniejsze

27 minut temu | Energetyka

Prezes PSE: ryzyko niedoborów mocy pod kontrolą

Prezes PSE: ryzyko niedoborów mocy pod kontrolą więcej
32 minuty temu | Handel

Rosja walczy z unijną kontrabandą

Rosja walczy z unijną kontrabandą więcej
dzisiaj, 13:33 | Handel

Szef Tesco rezygnuje po oszustwie w sprawie zysków

Szef Tesco rezygnuje po oszustwie w sprawie zysków więcej
dzisiaj, 13:29 | Transport | Przewozy samochodowe

MIR za renegocjacją polsko-rosyjskiej umowy o przewozach

MIR za renegocjacją polsko-rosyjskiej umowy o przewozach więcej
dzisiaj, 13:02 | Wiadomości | Kraj

PAIiIZ: wartość zagranicznych inwestycji w tym roku przekroczyła 1,7 mld euro

PAIiIZ: wartość zagranicznych inwestycji w tym roku przekroczyła 1,7 mld euro więcej
dzisiaj, 12:55 | Wiadomości | Kraj

Umowy zlecenia ozusowane od 1 stycznia 2016 r. Początek końca śmieciówek?

Umowy zlecenia ozusowane od 1 stycznia 2016 r. Początek końca śmieciówek? więcej
dzisiaj, 12:37 | Finanse | Banki

Nordea Bank Polska zniknie z rynku w listopadzie

Nordea Bank Polska zniknie z rynku w listopadzie więcej
dzisiaj, 12:28 | Energetyka

Brytyjczycy i Czesi po polskiej stronie w negocjacjach klimatycznych

Brytyjczycy i Czesi po polskiej stronie w negocjacjach klimatycznych więcej
dzisiaj, 11:40 | Handel | Wielkopowierzchniowy

Sprzedaż Tesco w Polsce spadła

Sprzedaż Tesco w Polsce spadła więcej
dzisiaj, 11:21 | Transport

Szef lotniska Wnukowo podał się do dymisji

Szef lotniska Wnukowo podał się do dymisji więcej
dzisiaj, 10:57 | Nieruchomosci | Infrastruktura

Sejm przyjął poprawkę Senatu do noweli ustawy o autostradach płatnych

Sejm przyjął poprawkę Senatu do noweli ustawy o autostradach płatnych więcej
dzisiaj, 10:39 | Firma | Podatki | Agencyjne

Ulgi podatkowe na dzieci będą wyższe

Ulgi podatkowe na dzieci będą wyższe więcej
dzisiaj, 10:37 | Finanse

Waloryzacja emerytur 2015. Sejm zagłosował za podwyżkami

Waloryzacja emerytur 2015. Sejm zagłosował za podwyżkami więcej
dzisiaj, 10:26 | Wiadomości | Kraj

GUS podał dane o sprzedaży detalicznej i bezrobociu we wrześniu

GUS podał dane o sprzedaży detalicznej i bezrobociu we wrześniu więcej
dzisiaj, 10:25 | Edukacja | Prawo

Sejm wprowadził zakaz sprzedaży "śmieciowego jedzenia" w szkołach

Sejm wprowadził zakaz sprzedaży "śmieciowego jedzenia" w szkołach więcej
dzisiaj, 10:10 | Wiadomości | Kraj

Sejm przyjął czwartą transzę deregulacji gospodarki

Sejm przyjął czwartą transzę deregulacji gospodarki więcej
dzisiaj, 09:54 | IT

Ponad 900 tys. dolarów na jeden z pierwszych komputerów Apple 1

Ponad 900 tys. dolarów na jeden z pierwszych komputerów Apple 1 więcej
dzisiaj, 09:07 | Transport | Linie lotnicze

Ryanair chciał zablokować wsparcie dla LOT

Ryanair chciał zablokować wsparcie dla LOT więcej
dzisiaj, 08:36 | Media | Internet

Prezes sieci Saatchi & Saatchi przewiduje rychły koniec Facebooka

Prezes sieci Saatchi & Saatchi przewiduje rychły koniec Facebooka więcej
dzisiaj, 06:51 | Energetyka

"Sueddeutsche Zeitung": zwijanie polityki ochrony klimatu

"Sueddeutsche Zeitung": zwijanie polityki ochrony klimatu więcej

Notowania

Trwa sesja giełdowa na GPW.
WIG20 2 432,25 0,13% 3,16 pkt
WIG 53 224,95 -0,14% -74,62 pkt
mWIG40 3 501,04 -0,63% -22,20 pkt
MiS80 12 363,46 -0,14% -17,33 pkt
NCIndex 299,81 -0,21% -0,63 pkt
NIKKEI 15 144,01 -0,34% -51,76 USD readMore-1
FTSE 6 400,64 0,01% 0,91 USD readMore-1
DJIA 16 461,32 -0,92% -153,49 USD readMore-1
NASDAQ 4 382,21 -0,84% -37,27 USD readMore-1
TESCO 1,72 -5,41% -0,10 pkt
MICHELIN 66,60 -5,32% -3,74 pkt
UNILEVER 24,62 -2,69% -0,68 pkt
THYSKRUPP 18,91 2,58% 0,47 pkt
ALCATEL 2,10 2,49% 0,05 pkt
ROPAB 85,39 0,86% 0,73 pkt
ROPAW 80,81 0,64% 0,51 pkt
ZŁOTO 1 234,60 -0,49% -6,10 pkt
SREBRO 17,13 -0,09% -0,02 pkt
  Kupno (bid) Sprzedaż (ask)  
EUR/PLN 4,2271 0,10% 4,2310 0,10%
USD/PLN 3,3393 -0,03% 3,3416 -0,03%
CHF/PLN 3,5026 0,06% 3,5057 0,06%
EUR/USD 1,2657 0,13% 1,2659 0,13%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
067134201268335402
CPKP 208,65
264,77%
WIAZ 17,27
68,83%
WIAE 4,09
67,40%
WIBZ 16,75
66,71%
WIBE 3,97
65,30%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-90-75-60-45-30-15-0
WIPU 1,90
-58,21%
WPPE 1,50
-54,81%
WIPE 1,58
-54,24%
WPPP 6,21
-53,97%
WIPP 6,56
-53,39%
Brak wyników do wyświetlenia.
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-12-10-8-6-4-2-0
Otw... 31,23
-6,58%
Poc... 27,28
-4,65%
PZU 29,78
-4,06%
Pek... 28,13
-4,06%
Hes... 29,03
-3,30%
Odczyty PMI wsparły euro
dziś, 11:49
Anna Wrzesińska | Noble Securities
Dolar umacnia swój kurs
dziś, 11:27
Andrzej Kiedrowicz | Easy Forex
Pokaż więcej
Nieruchomość z kortem tenisowym
dziś, 14:28
Jarosław Skoczeń | Grupa Emmerson S.A.
Fundusz awaryjny pomoże zachować spokój przy utracie pracy
dziś, 13:17
Michał Sadrak | Open Finance
Spółka dnia: mBank
dziś, 11:32
Tomasz Jerzyk | BM BPH Dom Maklerski BZ WBK
Pokaż więcej

Największe w spółkach (GPW)

nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • 0
  • 20
  • 40
  • 60
  • 80
  • 100
KCI 0,03 50,00
SKC 0,04 33,33
BDL 0,05 25,00
IDM 0,07 16,67
EFH 0,30 15,38
GNT 0,59 13,46
BCM 12,20 9,91
TRR 8,69 8,35
nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • -100
  • -75
  • -50
  • -25
  • 0
  • 0
DSS 0,38 -13,64
MEW 0,07 -12,50
PXM 0,08 -11,11
PCG 0,41 -8,89
MOJ 1,59 -8,62
MZA 3,10 -8,55
WIK 0,37 -7,50
PLT 0,74 -7,50
nazwa kurs bieżący
(PLN)
obrót (tys. PLN)
PKO 36,50 80 773,62
OPL 10,16 66 575,86
PGE 21,48 51 612,03
PEO 179,85 38 406,81
PZU 492,00 36 254,77
PKN 42,37 29 943,94
EUR 34,83 25 993,90
KGH 126,15 25 115,02

Sonda

 

dziś - czwartek, 23 października 2014

CzasDaneOkresAktualna wartość
03:35Japonia - Indeks PMI dla przemysłu - wst.Październik52,8
09:30Niemcy - Indeks PMI dla usług - wst.Październik54,8
09:30Niemcy - Indeks PMI dla przemysłu - wst.Październik51,8
10:00Polska - Sprzedaż detalicznaWrzesień1,6% r/r
10:00Strefa euro - Indeks PMI dla usług - wst.Październik52,4
10:00Strefa euro - Indeks PMI dla przemysłu - wst.Październik50,7
10:00Polska - Stopa bezrobociaWrzesień11,5%
10:30Wlk. Brytania - Sprzedaż detalicznaWrzesień-0,3% m/m
14:00Polska - Protokół z posiedzenia RPPPaździernik
14:30USA - Wnioski o zasiłek dla bezrobotnychTydzień283 tys,
16:00USA - Indeks wskaźników wyprzedzających - Conference BoardWrzesień

Najbliższe dni wolne na rynkach

Wt, 11 lis 14Polska - Święto Niepodległości
Czw, 27 lis 14USA - Święto Dziękczynienia
Pią, 28 lis 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14W. Brytania - sesja skrócona - koniec o 13:30 CET
Śr, 24 gru 14Polska - Wigilia
Śr, 24 gru 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14Francja - sesja skrócona - koniec o 14:05 CET
Czw, 25 gru 14Polska - Boże Narodzenie
Pią, 26 gru 14Polska - Drugi Dzień Bożego Narodzenia
Śr, 31 gru 14Niemcy - dzień wolny

Najbliższe terminy podatkowe

27 października 2014 (poniedziałek)AKCYZA - Podatnicy podatku akcyzowego rozliczają akcyzę.
27 października 2014 (poniedziałek)VAT - Rozliczenie podatku od towarów i usług za poprzedni miesiąc - VAT 7.
7 listopada 2014 (piątek)KARTA PODATKOWA - Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.
7 listopada 2014 (piątek)CIT - Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim...
10 listopada 2014 (poniedziałek)ZUS - W tym terminie z ZUS rozliczają się przedsiębiorcy opłacający składki za siebie. Składka...

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij