Stopa wolna od ryzyka

| 12 cze 12, 07:00
fot. Thinkstock/iStockphoto

Ryzyko długu szwajcarskiej firmy Nestle okazało się niższe niż Szwajcarii, a ubezpieczenie długu niemieckiej firmy Simens tańsze niż papierów skarbowych tego kraju.

Koszt finansowania każdej firmy zależy od stopy wolnej od ryzyka (risk-free rate) występującej na rynku, na którym prowadzi ona działalność. To baza, od której zaczyna się kalkulacje. Trudno wyobrazić sobie by koszt finansowania komercyjnej działalności mógł być niższy. Zależnie bowiem od ryzyka, jakie konkretna firma bądź działalność niesie, koszt ten może być tylko wyższy.

W praktyce wystarczyło znaleźć sposób na szacowanie stopy wolnej od ryzyka na danym rynku i wyznaczyć premię odzwierciedlającą ryzyko działalności interesującej nas firmy i koszt jej kapitału był gotowy. Stopę wolną od ryzyka ustalano prosto: koszt finansowania zadłużenia państwa, czyli suwerena na danym rynku. A efektywny koszt obsługi jego długu służył za podstawę estymacji. Co prawda ryzyko też tu istniało, ale postrzegano je jako najmniejsze z możliwych na rynku, który suweren kontrolował. Wymyślono też wiele sposobów, jak szacować premię z tytułu ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej.

Posługiwano się tym schematem przez dziesięciolecia a równolegle narastały problemy. Tradycyjnie przyjmowano, że ryzyko państwa, suwerena, jest najniższym z możliwych na „jego” lokalnym rynku. Wynikało to z przekonania, że ryzyko związane ze skarbem państwa jest najniższe, a wiele empirycznych pomiarów dokumentowało taki stan rzeczy. Pogląd ten ma swoje historyczne źródła w czasach, gdy suweren miał prawo do emisji pieniądza, co stawiało go w uprzywilejowanej pozycji względem wszystkich innych. Jednak dzisiejsza sytuacja wielu państw (suwerenów) uległa daleko idącym zmianom i odbiega od tej, którą zwykliśmy traktować jako modelową – co najmniej z dwóch powodów.

Po pierwsze, globalny rynek walutowy otworzył możliwości zadłużania się nie tylko w lokalnej walucie, gdzie dane państwo w pełni kontroluje swą zdolność emisyjną pieniądza, ale i w obcej. Wtedy pożyczające państwo nie ma już możliwości „dodrukowania” pieniądza, bo ma je akurat inne suwerenne państwo. Współcześnie wielu z tego korzysta, finansując swój dług po niższych kosztach, ale za cenę przyjęcia ryzyka kursowego. W obliczu otwartości rynku stopa wolna od ryzyka, choć tradycyjnie denominowana w walucie lokalnej, zaczęła więc podlegać zmianom wynikającym z fluktuacji kursu wymiennego waluty. Zależnie od tego, w jakiej walucie przeprowadzimy kalkulacje, wynik będzie inny. Stopa procentowa ma więc teraz relatywne znaczenie, a jej ocena zależy od tego, w jakiej walucie jest wyrażona.

Po drugie, niektóre z państw świadomie ograniczyły swą niezależność emisyjną wchodząc do bloku wspólnej waluty (np. euro). W konsekwencji, państwo wciąż odpowiada za dług denominowany w określonej walucie (np. euro), jakkolwiek nie kontroluje już w pełni swojej zdolności emisyjnej, jak kiedyś suweren. Jego ryzyko nie jest już takie samo, jak wcześniej, ale zwyczaj traktowania suwerena jako tego, który jest „wolny od ryzyka” pozostał. I to niewątpliwie wymaga rewizji.

Współczesne instrumenty finansowe dostarczają dość łatwej możliwości weryfikacji ugruntowanego historycznie poglądu, czy suweren ma rzeczywiście niższy poziom ryzyka niż wszystkie inne podmioty z danego rynku. Można posłużyć się instrumentem pochodnym typu CDS (credit default swap), który w istocie stanowi rodzaj umowy ubezpieczeniowej. Za wynagrodzenie równe cenie tego instrumentu posiadacz CDS’a może liczyć na spłatę długu, gdyby określony w umowie dłużnik zbankrutował i przestał obsługiwać swój dług. Przykładowo, w grudniu 2011 roku notowania CDS wskazywały na niższe ryzyko długu i niższy koszt ubezpieczenia od niewypłacalności firmy Nestle w porównaniu z obligacjami skarbowymi Szwajcarii. Za ubezpieczenie 5-letniego długu firmy Nestle trzeba było wówczas zapłacić 66 punktów bazowych rocznie, podczas gdy ubezpieczenie długu Szwajcarii wyceniano na 84 punkty bazowe. Podobny efekt obserwowano ówcześnie dla firmy Exxon Mobil (68 bp) w porównaniu z obligacjami skarbowymi USA (69 bp) oraz dla firmy Siemens (103 bp) w relacji do niemieckich papierów skarbowych (121 bp). [1] Wszystkie przytoczone przykłady wskazują na wyższe ryzyko długu suwerena niż wybranych firm w tych krajach. Zwykle bywało inaczej, ale trudno traktować te obserwacje tylko jako odchylenie od historycznej normy.

Dla porównania, koszty ubezpieczenia polskiego długu skarbowego w tym samym czasie notowano na poziomie ok. 280 punktów bazowych rocznie. Jakkolwiek, od tego czasu ryzyko polskiego długu skarbowego spadło i CDS jest wyceniany dziś nieco niżej (247 bp w końcu ubiegłego tygodnia).

Wygląda na to, że ugruntowany w teorii świat instrumentów i aktywów finansowych „wolnych od ryzyka” powoli odpływa w przeszłość.[2] Zarówno definicja stopy wolnej od ryzyka, jak i sposoby jej szacowania, wymagają rewizji. Inaczej nie sposób dostosować modeli estymacji kosztu kapitału firmy do współczesnych potrzeb i tego, jak zmienia się świat.

[1] Źródło danych: Credit Suisse; Northern Trust, na podstawie: David Wessel, Fewer Ports in a Global Storm, The WSJ, December 22, 2011, http://online.wsj.com/article/capital.html [Pobrano: 23.12.2011].

[2] José Vinals, Government Bonds: No Longer a World Without Risk, iMFdirect, The International Monetary Fund, March 24, 2011, http://blog-imfdirect.imf.org/2011/03/24/government-bonds-no-longer-a-world-without-risk/ [Pobrano: 23.12.2011].

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Najważniejsze

wczoraj, 22:16 | Giełda | Agencyjne

Nieduże wzrosty na Wall Street, wynikami rozczarował IBM

Nieduże wzrosty na Wall Street, wynikami rozczarował IBM więcej
wczoraj, 21:26 | Finanse

Sejmowa podkomisja przyjęła projekt zmian w janosikowym

Sejmowa podkomisja przyjęła projekt zmian w janosikowym więcej
wczoraj, 19:59 | Energetyka | Surowce

Były wojewoda śląski na czele Katowickiego Holdingu Węglowego

Były wojewoda śląski na czele Katowickiego Holdingu Węglowego więcej
wczoraj, 18:45 | Finanse | Banki

Członek RPP: Państwo nie powinno ratować kredytobiorców walutowych

Członek RPP: Państwo nie powinno ratować kredytobiorców walutowych więcej
wczoraj, 17:58 | Finanse

MF: dług Skarbu Państwa wzrósł w sierpniu o 0,6 proc. wobec lipca

MF: dług Skarbu Państwa wzrósł w sierpniu o 0,6 proc. wobec lipca więcej
wczoraj, 17:45 | Transport | Linie lotnicze

Przedstawiciele MSP spotkali się z kierownictwem Boeinga

Przedstawiciele MSP spotkali się z kierownictwem Boeinga więcej
wczoraj, 17:24 | Transport | Linie lotnicze

Strajk Lufthansy. Odwołane loty do Polski

Strajk Lufthansy. Odwołane loty do Polski więcej
wczoraj, 16:35 | Handel | Prawo

Środowisko księgarskie przygotowało projekt ustawy o jednolitej cenie książki

Środowisko księgarskie przygotowało projekt ustawy o jednolitej cenie książki więcej
wczoraj, 16:27 | Finanse | Prawo

KNF liczy, że jednolitą licencję bankową wprowadzi Sejm obecnej kadencji

KNF liczy, że jednolitą licencję bankową wprowadzi Sejm obecnej kadencji więcej
wczoraj, 15:58 | Transport | Przewozy kolejowe

Będą zwolnienia w Przewozach Regionalnych

Będą zwolnienia w Przewozach Regionalnych więcej
wczoraj, 15:51 | Giełda | Agencyjne

Eksperci: Zawirowania na rynkach są wynikiem osłabienia strefy euro

Eksperci: Zawirowania na rynkach są wynikiem osłabienia strefy euro więcej
wczoraj, 15:17 | Wiadomości | Kraj

W Sejmie kontynuacja prac dot. waloryzacji rent i emerytur w 2015 r.

W Sejmie kontynuacja prac dot. waloryzacji rent i emerytur w 2015 r. więcej
wczoraj, 15:11 | Finanse | Banki

KNF chce wprowadzić maksymalne limity inwestycji własnych banków na giełdzie

KNF chce wprowadzić maksymalne limity inwestycji własnych banków na giełdzie więcej
wczoraj, 14:35 | Wiadomości | Kraj

Sejm zajmie się w tym tygodniu ozusowaniem umów-zleceń

Sejm zajmie się w tym tygodniu ozusowaniem umów-zleceń więcej
wczoraj, 14:31 | Wiadomości | Kraj

Rząd zajmie się reformą gospodarowania wodami w Polsce

Rząd zajmie się reformą gospodarowania wodami w Polsce więcej
wczoraj, 14:16 | Rolnictwo

IERiGŻ: drób drożeje, ale i tak jest najtańszy z mięs

IERiGŻ: drób drożeje, ale i tak jest najtańszy z mięs więcej
wczoraj, 13:58 | Wiadomości | Świat

Łukaszenka bierze się za próżniaków

Łukaszenka bierze się za próżniaków więcej
wczoraj, 13:21 | Transport | Przewozy kolejowe

Przewozy Regionalne mają plan restrukturyzacji. Decyzja do końca roku

Przewozy Regionalne mają plan restrukturyzacji. Decyzja do końca roku więcej
wczoraj, 13:09 | Motoryzacja | Producenci

Gliwicki Opel zwiększy zatrudnienie o ponad 300 osób

Gliwicki Opel zwiększy zatrudnienie o ponad 300 osób więcej
wczoraj, 13:03 | Wiadomości | Unia Europejska

Opłaty za reklamówki w Szkocji

Opłaty za reklamówki w Szkocji więcej

Notowania

Sesja giełdowa na GPW jest zakończona.
WIG20 --- --- ---
WIG --- --- ---
mWIG40 --- --- ---
MiS80 --- --- ---
NCIndex --- --- ---
NIKKEI 15 001,97 -0,72% -109,26 USD readMore-1
FTSE 6 267,07 -0,68% -43,22 USD readMore-1
DJIA 16 399,80 0,12% 19,39 USD readMore-1
NASDAQ 4 315,37 1,34% 56,93 USD readMore-1
ROLLSROYCE 9,40 -13,30% -1,25 pkt
DELTA 33,28 8,26% 2,75 pkt
IBM 182,06 -7,18% -13,08 pkt
FACEBOOK 72,61 5,96% 4,33 pkt
UNITEDC 44,68 5,82% 2,60 pkt
ROPAB 85,46 0,21% 0,18 pkt
ROPAW 82,03 0,26% 0,21 pkt
ZŁOTO 1 246,80 0,02% 0,20 pkt
SREBRO 17,39 -0,11% -0,02 pkt
  Kupno (bid) Sprzedaż (ask)  
EUR/PLN 4,2192 0,00% 4,2231 0,00%
USD/PLN 3,2947 -0,11% 3,2970 -0,11%
CHF/PLN 3,4975 0,04% 3,5006 0,04%
EUR/USD 1,2806 0,11% 1,2808 0,11%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
067134201268335402
CPKP 208,65
264,77%
WIAZ 16,79
66,08%
WIBZ 16,28
63,99%
WIAE 3,97
63,72%
WIBE 3,85
61,66%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-90-75-60-45-30-15-0
WIPU 1,90
-58,21%
WPPE 1,50
-54,81%
WIPE 1,58
-54,24%
WPPP 6,21
-53,97%
WIPP 6,56
-53,39%
Brak wyników do wyświetlenia.
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-12-10-8-6-4-2-0
Otw... 31,23
-6,58%
Poc... 27,28
-4,65%
PZU 29,78
-4,06%
Pek... 28,13
-4,06%
Hes... 29,03
-3,30%
Wyniki Apple'a mogą zadecydować
wczoraj, 19:04
Michał Stajniak | XTB
Na trwały powrót wzrostów trzeba jeszcze poczekać
wczoraj, 18:00
Piotr Trzciński | Dom Maklerski BZ WBK
Byki z Książęcej mają apetyt na zwyżkę
wczoraj, 17:09
Roman Przasnyski | Open Finance
Pokaż więcej
Duże mieszkania o 10 proc. tańsze
wczoraj, 13:58
Marcin Moneta | WGN-Nieruchomości
Kapitał krąży od akcji do obligacji
wczoraj, 13:54
Roman Przasnyski | Open Finance
Pokaż więcej

Największe w spółkach (GPW)

nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • 0
  • 20
  • 40
  • 60
  • 80
  • 100
brak danych
nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • -100
  • -75
  • -50
  • -25
  • 0
  • 0
brak danych
nazwa kurs bieżący
(PLN)
obrót (tys. PLN)
ETL 12,49 0,00
SWD 0,25 0,00
ODL 2,12 0,00
BST 29,00 0,00
PGO 5,40 0,00
BRG 6,00 0,00
INL 9,45 0,00
SEK 7,00 0,00

Sonda

 

dziś - wtorek, 21 października 2014

CzasDaneOkresAktualna wartość
16:00USA - Sprzedaż domów na rynku wtórnymWrzesień

Najbliższe dni wolne na rynkach

Wt, 11 lis 14Polska - Święto Niepodległości
Czw, 27 lis 14USA - Święto Dziękczynienia
Pią, 28 lis 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14W. Brytania - sesja skrócona - koniec o 13:30 CET
Śr, 24 gru 14Polska - Wigilia
Śr, 24 gru 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14Francja - sesja skrócona - koniec o 14:05 CET
Czw, 25 gru 14Polska - Boże Narodzenie
Pią, 26 gru 14Polska - Drugi Dzień Bożego Narodzenia
Śr, 31 gru 14Niemcy - dzień wolny

Najbliższe terminy podatkowe

27 października 2014 (poniedziałek)AKCYZA - Podatnicy podatku akcyzowego rozliczają akcyzę.
27 października 2014 (poniedziałek)VAT - Rozliczenie podatku od towarów i usług za poprzedni miesiąc - VAT 7.
7 listopada 2014 (piątek)KARTA PODATKOWA - Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.
7 listopada 2014 (piątek)CIT - Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim...
10 listopada 2014 (poniedziałek)ZUS - W tym terminie z ZUS rozliczają się przedsiębiorcy opłacający składki za siebie. Składka...

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij