Stopa wolna od ryzyka

| 12 cze 12, 07:00
fot. Thinkstock/iStockphoto

Ryzyko długu szwajcarskiej firmy Nestle okazało się niższe niż Szwajcarii, a ubezpieczenie długu niemieckiej firmy Simens tańsze niż papierów skarbowych tego kraju.

Koszt finansowania każdej firmy zależy od stopy wolnej od ryzyka (risk-free rate) występującej na rynku, na którym prowadzi ona działalność. To baza, od której zaczyna się kalkulacje. Trudno wyobrazić sobie by koszt finansowania komercyjnej działalności mógł być niższy. Zależnie bowiem od ryzyka, jakie konkretna firma bądź działalność niesie, koszt ten może być tylko wyższy.

W praktyce wystarczyło znaleźć sposób na szacowanie stopy wolnej od ryzyka na danym rynku i wyznaczyć premię odzwierciedlającą ryzyko działalności interesującej nas firmy i koszt jej kapitału był gotowy. Stopę wolną od ryzyka ustalano prosto: koszt finansowania zadłużenia państwa, czyli suwerena na danym rynku. A efektywny koszt obsługi jego długu służył za podstawę estymacji. Co prawda ryzyko też tu istniało, ale postrzegano je jako najmniejsze z możliwych na rynku, który suweren kontrolował. Wymyślono też wiele sposobów, jak szacować premię z tytułu ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej.

Posługiwano się tym schematem przez dziesięciolecia a równolegle narastały problemy. Tradycyjnie przyjmowano, że ryzyko państwa, suwerena, jest najniższym z możliwych na „jego” lokalnym rynku. Wynikało to z przekonania, że ryzyko związane ze skarbem państwa jest najniższe, a wiele empirycznych pomiarów dokumentowało taki stan rzeczy. Pogląd ten ma swoje historyczne źródła w czasach, gdy suweren miał prawo do emisji pieniądza, co stawiało go w uprzywilejowanej pozycji względem wszystkich innych. Jednak dzisiejsza sytuacja wielu państw (suwerenów) uległa daleko idącym zmianom i odbiega od tej, którą zwykliśmy traktować jako modelową – co najmniej z dwóch powodów.

Po pierwsze, globalny rynek walutowy otworzył możliwości zadłużania się nie tylko w lokalnej walucie, gdzie dane państwo w pełni kontroluje swą zdolność emisyjną pieniądza, ale i w obcej. Wtedy pożyczające państwo nie ma już możliwości „dodrukowania” pieniądza, bo ma je akurat inne suwerenne państwo. Współcześnie wielu z tego korzysta, finansując swój dług po niższych kosztach, ale za cenę przyjęcia ryzyka kursowego. W obliczu otwartości rynku stopa wolna od ryzyka, choć tradycyjnie denominowana w walucie lokalnej, zaczęła więc podlegać zmianom wynikającym z fluktuacji kursu wymiennego waluty. Zależnie od tego, w jakiej walucie przeprowadzimy kalkulacje, wynik będzie inny. Stopa procentowa ma więc teraz relatywne znaczenie, a jej ocena zależy od tego, w jakiej walucie jest wyrażona.

Po drugie, niektóre z państw świadomie ograniczyły swą niezależność emisyjną wchodząc do bloku wspólnej waluty (np. euro). W konsekwencji, państwo wciąż odpowiada za dług denominowany w określonej walucie (np. euro), jakkolwiek nie kontroluje już w pełni swojej zdolności emisyjnej, jak kiedyś suweren. Jego ryzyko nie jest już takie samo, jak wcześniej, ale zwyczaj traktowania suwerena jako tego, który jest „wolny od ryzyka” pozostał. I to niewątpliwie wymaga rewizji.

Współczesne instrumenty finansowe dostarczają dość łatwej możliwości weryfikacji ugruntowanego historycznie poglądu, czy suweren ma rzeczywiście niższy poziom ryzyka niż wszystkie inne podmioty z danego rynku. Można posłużyć się instrumentem pochodnym typu CDS (credit default swap), który w istocie stanowi rodzaj umowy ubezpieczeniowej. Za wynagrodzenie równe cenie tego instrumentu posiadacz CDS’a może liczyć na spłatę długu, gdyby określony w umowie dłużnik zbankrutował i przestał obsługiwać swój dług. Przykładowo, w grudniu 2011 roku notowania CDS wskazywały na niższe ryzyko długu i niższy koszt ubezpieczenia od niewypłacalności firmy Nestle w porównaniu z obligacjami skarbowymi Szwajcarii. Za ubezpieczenie 5-letniego długu firmy Nestle trzeba było wówczas zapłacić 66 punktów bazowych rocznie, podczas gdy ubezpieczenie długu Szwajcarii wyceniano na 84 punkty bazowe. Podobny efekt obserwowano ówcześnie dla firmy Exxon Mobil (68 bp) w porównaniu z obligacjami skarbowymi USA (69 bp) oraz dla firmy Siemens (103 bp) w relacji do niemieckich papierów skarbowych (121 bp). [1] Wszystkie przytoczone przykłady wskazują na wyższe ryzyko długu suwerena niż wybranych firm w tych krajach. Zwykle bywało inaczej, ale trudno traktować te obserwacje tylko jako odchylenie od historycznej normy.

Dla porównania, koszty ubezpieczenia polskiego długu skarbowego w tym samym czasie notowano na poziomie ok. 280 punktów bazowych rocznie. Jakkolwiek, od tego czasu ryzyko polskiego długu skarbowego spadło i CDS jest wyceniany dziś nieco niżej (247 bp w końcu ubiegłego tygodnia).

Wygląda na to, że ugruntowany w teorii świat instrumentów i aktywów finansowych „wolnych od ryzyka” powoli odpływa w przeszłość.[2] Zarówno definicja stopy wolnej od ryzyka, jak i sposoby jej szacowania, wymagają rewizji. Inaczej nie sposób dostosować modeli estymacji kosztu kapitału firmy do współczesnych potrzeb i tego, jak zmienia się świat.

[1] Źródło danych: Credit Suisse; Northern Trust, na podstawie: David Wessel, Fewer Ports in a Global Storm, The WSJ, December 22, 2011, http://online.wsj.com/article/capital.html [Pobrano: 23.12.2011].

[2] José Vinals, Government Bonds: No Longer a World Without Risk, iMFdirect, The International Monetary Fund, March 24, 2011, http://blog-imfdirect.imf.org/2011/03/24/government-bonds-no-longer-a-world-without-risk/ [Pobrano: 23.12.2011].

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Najważniejsze

wczoraj, 22:27 | Giełda | Agencyjne

S&P 500 na historycznych szczytach po danych z gospodarki USA

S&P 500 na historycznych szczytach po danych z gospodarki USA więcej
wczoraj, 21:44 | Wiadomości | Świat

Dług publiczny Portugalii wzrósł do 134 proc. PKB

Dług publiczny Portugalii wzrósł do 134 proc. PKB więcej
wczoraj, 17:49 | Energetyka | Gazownictwo

Gazprom dopłaca Naftohazowi za tranzyt gazu, ten chce zwrócić pieniądze

Gazprom dopłaca Naftohazowi za tranzyt gazu, ten chce zwrócić pieniądze więcej
wczoraj, 16:12 | Finanse | Banki

Bank of America zapłaci 17 miliardów dolarów kary

Bank of America zapłaci 17 miliardów dolarów kary więcej
wczoraj, 15:55 | Transport

Mieszkańcy Mławy będą mieli darmową komunikację miejską

Mieszkańcy Mławy będą mieli darmową komunikację miejską więcej
wczoraj, 14:43 | Transport | Przewozy samochodowe

ViaTOLL: przybywa ponad 260 km dróg objętych systemem

ViaTOLL: przybywa ponad 260 km dróg objętych systemem więcej
wczoraj, 14:35 | Edukacja | Oświata

Wakatów niewiele, a kolejka do zwolnienia długa

Wakatów niewiele, a kolejka do zwolnienia długa więcej
wczoraj, 13:17 | Wiadomości | Kraj

KPMG: firmy rodzinne w Polsce optymistyczne, ale nie tak jak w Europie

KPMG: firmy rodzinne w Polsce optymistyczne, ale nie tak jak w Europie więcej
wczoraj, 12:54 | Rolnictwo

Bardzo tanie śliwki

Bardzo tanie śliwki więcej
wczoraj, 12:12 | Energetyka | Gazownictwo

Wnioski o współfinansowanie z UE gazociągu Polska-Litwa złożone

Wnioski o współfinansowanie z UE gazociągu Polska-Litwa złożone więcej
wczoraj, 11:34 | Finanse | Banki

Berenberg Bank: Ukraina największym ryzykiem dla eurostrefy

Berenberg Bank: Ukraina największym ryzykiem dla eurostrefy więcej
wczoraj, 11:14 | Wiadomości | Świat

Ukraina: minister gospodarki podał się do dymisji

Ukraina: minister gospodarki podał się do dymisji więcej
wczoraj, 11:07 | Handel | Statystyka

Dane o sprzedaży detalicznej w W.Brytanii w VII słabsze niż miesiąc wcześniej

Dane o sprzedaży detalicznej w W.Brytanii w VII słabsze niż miesiąc wcześniej więcej
wczoraj, 11:04 | Żywność

McDonald's w całej Rosji pod lupą służb sanitarnych?

McDonald's w całej Rosji pod lupą służb sanitarnych? więcej
wczoraj, 09:19 | Żywność

Białoruś gotowa zwiększyć dostawy żywności do Rosji o 15-50 proc.

Białoruś gotowa zwiększyć dostawy żywności do Rosji o 15-50 proc. więcej
wczoraj, 09:18 | Przemysł | Statystyka

Indeks PMI we Francji w przemyśle w sierpniu 46,5 pkt.

Indeks PMI we Francji w przemyśle w sierpniu 46,5 pkt. więcej
wczoraj, 09:00 | Rolnictwo

Producenci papryki na granicy opłacalności

Producenci papryki na granicy opłacalności więcej
wczoraj, 08:39 | Przemysł | Statystyka

Indeks PMI w Chinach w przemyśle w VIII wyniósł 50,3 pkt.

Indeks PMI w Chinach w przemyśle w VIII wyniósł 50,3 pkt. więcej
wczoraj, 06:30 | Wiadomości | Unia Europejska

Portugalska loteria podatkowa strzałem w dziesiątkę

Portugalska loteria podatkowa strzałem w dziesiątkę więcej
wczoraj, 06:09 | Medycyna | Służba zdrowia

Lekarze od klauzuli sumienia spisują się w sieci

Lekarze od klauzuli sumienia spisują się w sieci więcej

Notowania

Sesja giełdowa na GPW jest zakończona.
WIG20 2 449,87 -0,05% -1,19 pkt
WIG 52 294,93 -0,02% -9,43 pkt
mWIG40 3 405,31 -0,32% -10,99 pkt
MiS80 11 661,96 0,43% 49,62 pkt
NCIndex 312,01 0,10% 0,32 pkt
NIKKEI 15 586,20 0,85% 131,75 USD readMore-1
FTSE 6 777,66 0,33% 22,18 USD readMore-1
DJIA 17 041,10 0,36% 61,97 USD readMore-1
NASDAQ 4 532,13 0,12% 5,65 USD readMore-1
RAIFFEISEN 18,65 10,97% 2,05 pkt
HEWPACK 35,11 5,35% 1,88 pkt
EBAY 53,38 4,68% 2,50 pkt
OFFICEDEPOT 5,18 -4,63% -0,24 pkt
BAMERICA 15,52 4,06% 0,63 pkt
ROPAB 102,67 0,47% 0,48 pkt
ROPAW 93,86 -0,01% -0,01 pkt
ZŁOTO 1 277,10 0,07% 0,90 pkt
SREBRO 19,43 0,05% 0,01 pkt
  Kupno (bid) Sprzedaż (ask)  
EUR/PLN 4,1797 0,01% 4,1836 0,01%
USD/PLN 3,1486 0,05% 3,1509 0,05%
CHF/PLN 3,4530 0,01% 3,4561 0,01%
EUR/USD 1,3275 -0,03% 1,3277 -0,03%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
020406080100120
WIAE 3,92
79,35%
WIAU 5,20
77,86%
WIAZ 16,40
77,13%
WIBE 3,81
77,13%
WIBU 5,06
75,65%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-90-75-60-45-30-15-0
WIPU 1,90
-58,21%
WPPE 1,50
-54,81%
WIPE 1,58
-54,24%
WPPP 6,21
-53,97%
WIPP 6,56
-53,39%
Brak wyników do wyświetlenia.
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-12-10-8-6-4-2-0
Otw... 31,23
-6,58%
Poc... 27,28
-4,65%
PZU 29,78
-4,06%
Pek... 28,13
-4,06%
Hes... 29,03
-3,30%
Postój przy szczycie
wczoraj, 18:12
Jacek Siera | Dom Maklerski BZ WBK
Nowe szczyty na S&P500
wczoraj, 18:11
XTB
Warszawski parkiet czeka na impuls
wczoraj, 17:59
Roman Przasnyski | Open Finance
Pokaż więcej

Największe w spółkach (GPW)

nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • 0
  • 20
  • 40
  • 60
  • 80
  • 100
IDE 0,03 50,00
RDN 1,99 25,16
SHG 0,36 24,14
MEW 0,08 14,29
PXM 0,08 14,29
EFH 0,20 11,11
DRP 1,87 10,00
MSP 11,50 9,63
nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • -100
  • -75
  • -50
  • -25
  • 0
  • 0
SKC 0,03 -25,00
EUI 0,04 -20,00
PPG 2,68 -15,99
IDM 0,06 -14,29
GTC 6,22 -11,27
WLB 0,65 -9,72
B3S 0,24 -7,69
MIT 0,26 -7,14
nazwa kurs bieżący
(PLN)
obrót (tys. PLN)
PEO 185,10 131 084,34
PKO 38,85 74 134,06
KGH 135,25 70 052,13
PGE 22,45 56 581,62
OPL 10,88 42 181,53
TPE 5,23 40 890,17
PZU 472,50 38 576,37
LPP 8 044,00 36 523,74

Sonda

 

dziś - piątek, 22 sierpnia 2014

CzasDaneOkresAktualna wartość
14:00Polska - Koniunktura w handlu detalicznymSierpień
14:00Polska - Koniunktura w budownictwieSierpień
14:00Polska - Koniunktura w przemyśleSierpień
14:00Polska - Koniunktura w usługachSierpień

Najbliższe dni wolne na rynkach

Pon, 25 sie 14W. Brytania - Letnie Święto Bankowe
Pon, 1 wrz 14USA - Święto Pracy
Pią, 3 paź 14Niemcy - Święto Zjednoczenia Niemiec
Wt, 11 lis 14Polska - Święto Niepodległości
Czw, 27 lis 14USA - Święto Dziękczynienia
Pią, 28 lis 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14W. Brytania - sesja skrócona - koniec o 13:30 CET
Śr, 24 gru 14Polska - Wigilia
Śr, 24 gru 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14Francja - sesja skrócona - koniec o 14:05 CET

Najbliższe terminy podatkowe

25 sierpnia 2014 (poniedziałek)AKCYZA - Podatnicy podatku akcyzowego rozliczają akcyzę.
25 sierpnia 2014 (poniedziałek)VAT - Rozliczenie podatku od towarów i usług za poprzedni miesiąc - VAT 7.
5 września 2014 (piątek)ZUS - Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady...
8 września 2014 (poniedziałek)KARTA PODATKOWA - Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.
8 września 2014 (poniedziałek)CIT - Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim...

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij