Stopa wolna od ryzyka

| 12 cze 12, 07:00
fot. Thinkstock/iStockphoto

Ryzyko długu szwajcarskiej firmy Nestle okazało się niższe niż Szwajcarii, a ubezpieczenie długu niemieckiej firmy Simens tańsze niż papierów skarbowych tego kraju.

Koszt finansowania każdej firmy zależy od stopy wolnej od ryzyka (risk-free rate) występującej na rynku, na którym prowadzi ona działalność. To baza, od której zaczyna się kalkulacje. Trudno wyobrazić sobie by koszt finansowania komercyjnej działalności mógł być niższy. Zależnie bowiem od ryzyka, jakie konkretna firma bądź działalność niesie, koszt ten może być tylko wyższy.

W praktyce wystarczyło znaleźć sposób na szacowanie stopy wolnej od ryzyka na danym rynku i wyznaczyć premię odzwierciedlającą ryzyko działalności interesującej nas firmy i koszt jej kapitału był gotowy. Stopę wolną od ryzyka ustalano prosto: koszt finansowania zadłużenia państwa, czyli suwerena na danym rynku. A efektywny koszt obsługi jego długu służył za podstawę estymacji. Co prawda ryzyko też tu istniało, ale postrzegano je jako najmniejsze z możliwych na rynku, który suweren kontrolował. Wymyślono też wiele sposobów, jak szacować premię z tytułu ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej.

Posługiwano się tym schematem przez dziesięciolecia a równolegle narastały problemy. Tradycyjnie przyjmowano, że ryzyko państwa, suwerena, jest najniższym z możliwych na „jego” lokalnym rynku. Wynikało to z przekonania, że ryzyko związane ze skarbem państwa jest najniższe, a wiele empirycznych pomiarów dokumentowało taki stan rzeczy. Pogląd ten ma swoje historyczne źródła w czasach, gdy suweren miał prawo do emisji pieniądza, co stawiało go w uprzywilejowanej pozycji względem wszystkich innych. Jednak dzisiejsza sytuacja wielu państw (suwerenów) uległa daleko idącym zmianom i odbiega od tej, którą zwykliśmy traktować jako modelową – co najmniej z dwóch powodów.

Po pierwsze, globalny rynek walutowy otworzył możliwości zadłużania się nie tylko w lokalnej walucie, gdzie dane państwo w pełni kontroluje swą zdolność emisyjną pieniądza, ale i w obcej. Wtedy pożyczające państwo nie ma już możliwości „dodrukowania” pieniądza, bo ma je akurat inne suwerenne państwo. Współcześnie wielu z tego korzysta, finansując swój dług po niższych kosztach, ale za cenę przyjęcia ryzyka kursowego. W obliczu otwartości rynku stopa wolna od ryzyka, choć tradycyjnie denominowana w walucie lokalnej, zaczęła więc podlegać zmianom wynikającym z fluktuacji kursu wymiennego waluty. Zależnie od tego, w jakiej walucie przeprowadzimy kalkulacje, wynik będzie inny. Stopa procentowa ma więc teraz relatywne znaczenie, a jej ocena zależy od tego, w jakiej walucie jest wyrażona.

Po drugie, niektóre z państw świadomie ograniczyły swą niezależność emisyjną wchodząc do bloku wspólnej waluty (np. euro). W konsekwencji, państwo wciąż odpowiada za dług denominowany w określonej walucie (np. euro), jakkolwiek nie kontroluje już w pełni swojej zdolności emisyjnej, jak kiedyś suweren. Jego ryzyko nie jest już takie samo, jak wcześniej, ale zwyczaj traktowania suwerena jako tego, który jest „wolny od ryzyka” pozostał. I to niewątpliwie wymaga rewizji.

Współczesne instrumenty finansowe dostarczają dość łatwej możliwości weryfikacji ugruntowanego historycznie poglądu, czy suweren ma rzeczywiście niższy poziom ryzyka niż wszystkie inne podmioty z danego rynku. Można posłużyć się instrumentem pochodnym typu CDS (credit default swap), który w istocie stanowi rodzaj umowy ubezpieczeniowej. Za wynagrodzenie równe cenie tego instrumentu posiadacz CDS’a może liczyć na spłatę długu, gdyby określony w umowie dłużnik zbankrutował i przestał obsługiwać swój dług. Przykładowo, w grudniu 2011 roku notowania CDS wskazywały na niższe ryzyko długu i niższy koszt ubezpieczenia od niewypłacalności firmy Nestle w porównaniu z obligacjami skarbowymi Szwajcarii. Za ubezpieczenie 5-letniego długu firmy Nestle trzeba było wówczas zapłacić 66 punktów bazowych rocznie, podczas gdy ubezpieczenie długu Szwajcarii wyceniano na 84 punkty bazowe. Podobny efekt obserwowano ówcześnie dla firmy Exxon Mobil (68 bp) w porównaniu z obligacjami skarbowymi USA (69 bp) oraz dla firmy Siemens (103 bp) w relacji do niemieckich papierów skarbowych (121 bp). [1] Wszystkie przytoczone przykłady wskazują na wyższe ryzyko długu suwerena niż wybranych firm w tych krajach. Zwykle bywało inaczej, ale trudno traktować te obserwacje tylko jako odchylenie od historycznej normy.

Dla porównania, koszty ubezpieczenia polskiego długu skarbowego w tym samym czasie notowano na poziomie ok. 280 punktów bazowych rocznie. Jakkolwiek, od tego czasu ryzyko polskiego długu skarbowego spadło i CDS jest wyceniany dziś nieco niżej (247 bp w końcu ubiegłego tygodnia).

Wygląda na to, że ugruntowany w teorii świat instrumentów i aktywów finansowych „wolnych od ryzyka” powoli odpływa w przeszłość.[2] Zarówno definicja stopy wolnej od ryzyka, jak i sposoby jej szacowania, wymagają rewizji. Inaczej nie sposób dostosować modeli estymacji kosztu kapitału firmy do współczesnych potrzeb i tego, jak zmienia się świat.

[1] Źródło danych: Credit Suisse; Northern Trust, na podstawie: David Wessel, Fewer Ports in a Global Storm, The WSJ, December 22, 2011, http://online.wsj.com/article/capital.html [Pobrano: 23.12.2011].

[2] José Vinals, Government Bonds: No Longer a World Without Risk, iMFdirect, The International Monetary Fund, March 24, 2011, http://blog-imfdirect.imf.org/2011/03/24/government-bonds-no-longer-a-world-without-risk/ [Pobrano: 23.12.2011].

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Najważniejsze

dzisiaj, 11:17 | Rolnictwo

Ekspert: dzięki embargu może poprawić się jakość polskich jabłek

Ekspert: dzięki embargu może poprawić się jakość polskich jabłek więcej
dzisiaj, 07:39 | Wiadomości | Kraj

Europejskie wsparcie społeczne. Więcej niż PEAD

Europejskie wsparcie społeczne. Więcej niż PEAD więcej
dzisiaj, 07:20 | Energetyka | Prawo

Fundacja ClientEarth chce zaskarżyć do TK zapisy dot. prosumentów

Fundacja ClientEarth chce zaskarżyć do TK zapisy dot. prosumentów więcej
wczoraj, 17:50 | Transport

Bieńkowska: nowa minister powinna rozwiązać problem bramek na autostradach

Bieńkowska: nowa minister powinna rozwiązać problem bramek na autostradach więcej
wczoraj, 14:40 | Energetyka

Spadające ceny ropy naftowej wyzwaniem dla rosyjskiej gospodarki

Spadające ceny ropy naftowej wyzwaniem dla rosyjskiej gospodarki więcej
wczoraj, 11:27 | Transport | Linie lotnicze

4You Airlines. Koniec nowych linii?

4You Airlines. Koniec nowych linii? więcej
wczoraj, 10:31 | IT

Microsoft zwalnia 2100 pracowników

Microsoft zwalnia 2100 pracowników więcej
wczoraj, 09:49 | Wiadomości | Kraj

NIK: kluby sportowe dostają zlecenia bez przetargów

NIK: kluby sportowe dostają zlecenia bez przetargów więcej
wczoraj, 09:36 | Giełda | Agencyjne

Agencja Moody's utrzymała rating Wielkiej Brytanii po referendum w Szkocji

Agencja Moody's utrzymała rating Wielkiej Brytanii po referendum w Szkocji więcej
wczoraj, 07:31 | Wiadomości | Kraj

Ostatni dzwonek na wykorzystanie zaległych urlopów

Ostatni dzwonek na wykorzystanie zaległych urlopów więcej
wczoraj, 07:23 | Rolnictwo

Wielki spór o winnice w Toskanii

Wielki spór o winnice w Toskanii więcej
wczoraj, 07:16 | Finanse | Ubezpieczenia

Miliony od gminy za wypadek

Miliony od gminy za wypadek więcej
wczoraj, 07:04 | Handel | Statystyka

Polska skrajnie różnych cen

Polska skrajnie różnych cen więcej
wczoraj, 06:00 | Energetyka | Paliwa

Intermarché ma 50 stacji w Polsce

Intermarché ma 50 stacji w Polsce więcej
19 wrz, 22:32 | Giełda | Agencyjne

Bez zmian na Wall Street po szkockim referendum, w centrum uwagi debiut Alibaby

Bez zmian na Wall Street po szkockim referendum, w centrum uwagi debiut Alibaby więcej
19 wrz, 21:16 | Transport | Linie lotnicze

Piloci Air France przedłużają strajk do przyszłego piątku

Piloci Air France przedłużają strajk do przyszłego piątku więcej
19 wrz, 18:23 | Finanse

Kotecki: w 2014 r. deficyt nie spadnie poniżej 3 proc. PKB

Kotecki: w 2014 r. deficyt nie spadnie poniżej 3 proc. PKB więcej
19 wrz, 14:58 | Energetyka | Odnawialna

Zielony rekord po niemiecku

Zielony rekord po niemiecku więcej
19 wrz, 13:30 | Transport | Przewozy kolejowe

Pendolino z dotacją. KE potwierdza dofinansowanie zakupu pociągów

Pendolino z dotacją. KE potwierdza dofinansowanie zakupu pociągów więcej
19 wrz, 11:58 | Wiadomości | Unia Europejska

Szkocja przeciw niepodległości, Londyn przyzna jej większe uprawnienia

Szkocja przeciw niepodległości, Londyn przyzna jej większe uprawnienia więcej

Notowania

Sesja giełdowa na GPW jest zakończona.
WIG20 2 539,60 1,46% 36,44 pkt
WIG 55 636,77 1,33% 730,67 pkt
mWIG40 3 704,54 1,18% 43,04 pkt
MiS80 12 583,09 0,98% 122,38 pkt
NCIndex 306,96 0,40% 1,21 pkt
NIKKEI 16 321,17 1,58% 253,60 USD readMore-1
FTSE 6 837,92 0,27% 18,63 USD readMore-1
DJIA 17 279,74 0,08% 13,75 USD readMore-1
NASDAQ 4 578,93 -0,32% -14,50 USD readMore-1
TWITTER 50,89 3,40% 1,73 pkt
YHOO 42,08 -2,71% -1,14 pkt
LEXMARK 47,45 -2,07% -0,98 pkt
DELTA 39,43 -2,00% -0,79 pkt
RIOTINTO 32,29 -1,92% -0,62 pkt
ROPAB 97,58 0,76% 0,74 pkt
ROPAW 93,05 -1,47% -1,37 pkt
ZŁOTO 1 225,00 -0,79% -9,70 pkt
SREBRO 18,51 -3,84% -0,71 pkt
  Kupno (bid) Sprzedaż (ask)  
EUR/PLN 4,1756 -0,44% 4,1795 -0,44%
USD/PLN 3,2549 0,22% 3,2572 0,22%
CHF/PLN 3,4577 -0,52% 3,4608 -0,52%
EUR/USD 1,2826 -0,67% 1,2828 -0,67%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
067134201268335402
CPKP 208,70
264,86%
WIAZ 17,71
80,42%
WIAE 4,23
80,38%
WIBZ 17,33
79,57%
WIBE 4,14
79,53%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-90-75-60-45-30-15-0
WIPU 1,90
-58,21%
WPPE 1,50
-54,81%
WIPE 1,58
-54,24%
WPPP 6,21
-53,97%
WIPP 6,56
-53,39%
Brak wyników do wyświetlenia.
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-12-10-8-6-4-2-0
Otw... 31,23
-6,58%
Poc... 27,28
-4,65%
PZU 29,78
-4,06%
Pek... 28,13
-4,06%
Hes... 29,03
-3,30%
Trzy wiedźmy przynoszą wzrosty na GPW
19 wrz, 19:03
Paweł Grubiak | Superfund TFI
Raport popołudniowy - waluty świat
19 wrz, 18:31
Karolina Bojko-Leszczyńska | EFIX Dom Maklerski S.A.
Komentarz popołudniowy z rynku PLN
19 wrz, 18:23
Karolina Bojko-Leszczyńska | EFIX Dom Maklerski S.A.
Pokaż więcej

Największe w spółkach (GPW)

nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • 0
  • 20
  • 40
  • 60
  • 80
  • 100
CCE 0,08 33,33
AWB 0,39 18,18
RES 12,95 11,35
OBL 8,52 10,51
KBD 3,62 9,70
KPL 12,50 9,65
KSG 1,41 9,30
APL 0,36 9,09
nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • -100
  • -75
  • -50
  • -25
  • 0
  • 0
IDE 0,02 -33,33
IDA 0,32 -20,00
DSS 0,72 -13,25
IDM 0,07 -12,50
EFH 0,40 -11,11
SCO 0,56 -9,68
O2O 0,10 -9,09
DTP 5,49 -8,50
nazwa kurs bieżący
(PLN)
obrót (tys. PLN)
BZW 407,10 449 905,57
LPP 9 930,00 320 008,45
ENG 23,80 228 568,88
PZU 475,95 193 998,08
KGH 131,60 162 856,16
ALR 87,00 155 373,65
PKO 39,95 119 270,62
MBK 512,30 102 298,75

Sonda

 

jutro - poniedziałek, 22 września 2014

CzasDaneOkresAktualna wartość
14:00Polska - Koniunktura w budownictwieWrzesień
14:00Polska - Koniunktura w przemyśleWrzesień
14:00Polska - Koniunktura w usługachWrzesień
14:00Polska - Koniunktura w handlu detalicznymWrzesień
16:00USA - Sprzedaż domów na rynku wtórnymSierpień

Najbliższe dni wolne na rynkach

Pią, 3 paź 14Niemcy - Święto Zjednoczenia Niemiec
Wt, 11 lis 14Polska - Święto Niepodległości
Czw, 27 lis 14USA - Święto Dziękczynienia
Pią, 28 lis 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14W. Brytania - sesja skrócona - koniec o 13:30 CET
Śr, 24 gru 14Polska - Wigilia
Śr, 24 gru 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14Francja - sesja skrócona - koniec o 14:05 CET
Czw, 25 gru 14Polska - Boże Narodzenie
Pią, 26 gru 14Polska - Drugi Dzień Bożego Narodzenia

Najbliższe terminy podatkowe

jutro - 22 września 2014 (poniedziałek)CIT - Termin zapłaty zaliczki na podatek dochodowy przez osoby prawne.
jutro - 22 września 2014 (poniedziałek)PIT - Zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych.
jutro - 22 września 2014 (poniedziałek)RYCZAŁT - Zapłata zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych.
25 września 2014 (czwartek)AKCYZA - Podatnicy podatku akcyzowego rozliczają akcyzę.
25 września 2014 (czwartek)VAT - Rozliczenie podatku od towarów i usług za poprzedni miesiąc - VAT 7.

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij