Stopa wolna od ryzyka

| 12 cze 12, 07:00
fot. Thinkstock/iStockphoto

Ryzyko długu szwajcarskiej firmy Nestle okazało się niższe niż Szwajcarii, a ubezpieczenie długu niemieckiej firmy Simens tańsze niż papierów skarbowych tego kraju.

Koszt finansowania każdej firmy zależy od stopy wolnej od ryzyka (risk-free rate) występującej na rynku, na którym prowadzi ona działalność. To baza, od której zaczyna się kalkulacje. Trudno wyobrazić sobie by koszt finansowania komercyjnej działalności mógł być niższy. Zależnie bowiem od ryzyka, jakie konkretna firma bądź działalność niesie, koszt ten może być tylko wyższy.

W praktyce wystarczyło znaleźć sposób na szacowanie stopy wolnej od ryzyka na danym rynku i wyznaczyć premię odzwierciedlającą ryzyko działalności interesującej nas firmy i koszt jej kapitału był gotowy. Stopę wolną od ryzyka ustalano prosto: koszt finansowania zadłużenia państwa, czyli suwerena na danym rynku. A efektywny koszt obsługi jego długu służył za podstawę estymacji. Co prawda ryzyko też tu istniało, ale postrzegano je jako najmniejsze z możliwych na rynku, który suweren kontrolował. Wymyślono też wiele sposobów, jak szacować premię z tytułu ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej.

Posługiwano się tym schematem przez dziesięciolecia a równolegle narastały problemy. Tradycyjnie przyjmowano, że ryzyko państwa, suwerena, jest najniższym z możliwych na „jego” lokalnym rynku. Wynikało to z przekonania, że ryzyko związane ze skarbem państwa jest najniższe, a wiele empirycznych pomiarów dokumentowało taki stan rzeczy. Pogląd ten ma swoje historyczne źródła w czasach, gdy suweren miał prawo do emisji pieniądza, co stawiało go w uprzywilejowanej pozycji względem wszystkich innych. Jednak dzisiejsza sytuacja wielu państw (suwerenów) uległa daleko idącym zmianom i odbiega od tej, którą zwykliśmy traktować jako modelową – co najmniej z dwóch powodów.

Po pierwsze, globalny rynek walutowy otworzył możliwości zadłużania się nie tylko w lokalnej walucie, gdzie dane państwo w pełni kontroluje swą zdolność emisyjną pieniądza, ale i w obcej. Wtedy pożyczające państwo nie ma już możliwości „dodrukowania” pieniądza, bo ma je akurat inne suwerenne państwo. Współcześnie wielu z tego korzysta, finansując swój dług po niższych kosztach, ale za cenę przyjęcia ryzyka kursowego. W obliczu otwartości rynku stopa wolna od ryzyka, choć tradycyjnie denominowana w walucie lokalnej, zaczęła więc podlegać zmianom wynikającym z fluktuacji kursu wymiennego waluty. Zależnie od tego, w jakiej walucie przeprowadzimy kalkulacje, wynik będzie inny. Stopa procentowa ma więc teraz relatywne znaczenie, a jej ocena zależy od tego, w jakiej walucie jest wyrażona.

Po drugie, niektóre z państw świadomie ograniczyły swą niezależność emisyjną wchodząc do bloku wspólnej waluty (np. euro). W konsekwencji, państwo wciąż odpowiada za dług denominowany w określonej walucie (np. euro), jakkolwiek nie kontroluje już w pełni swojej zdolności emisyjnej, jak kiedyś suweren. Jego ryzyko nie jest już takie samo, jak wcześniej, ale zwyczaj traktowania suwerena jako tego, który jest „wolny od ryzyka” pozostał. I to niewątpliwie wymaga rewizji.

Współczesne instrumenty finansowe dostarczają dość łatwej możliwości weryfikacji ugruntowanego historycznie poglądu, czy suweren ma rzeczywiście niższy poziom ryzyka niż wszystkie inne podmioty z danego rynku. Można posłużyć się instrumentem pochodnym typu CDS (credit default swap), który w istocie stanowi rodzaj umowy ubezpieczeniowej. Za wynagrodzenie równe cenie tego instrumentu posiadacz CDS’a może liczyć na spłatę długu, gdyby określony w umowie dłużnik zbankrutował i przestał obsługiwać swój dług. Przykładowo, w grudniu 2011 roku notowania CDS wskazywały na niższe ryzyko długu i niższy koszt ubezpieczenia od niewypłacalności firmy Nestle w porównaniu z obligacjami skarbowymi Szwajcarii. Za ubezpieczenie 5-letniego długu firmy Nestle trzeba było wówczas zapłacić 66 punktów bazowych rocznie, podczas gdy ubezpieczenie długu Szwajcarii wyceniano na 84 punkty bazowe. Podobny efekt obserwowano ówcześnie dla firmy Exxon Mobil (68 bp) w porównaniu z obligacjami skarbowymi USA (69 bp) oraz dla firmy Siemens (103 bp) w relacji do niemieckich papierów skarbowych (121 bp). [1] Wszystkie przytoczone przykłady wskazują na wyższe ryzyko długu suwerena niż wybranych firm w tych krajach. Zwykle bywało inaczej, ale trudno traktować te obserwacje tylko jako odchylenie od historycznej normy.

Dla porównania, koszty ubezpieczenia polskiego długu skarbowego w tym samym czasie notowano na poziomie ok. 280 punktów bazowych rocznie. Jakkolwiek, od tego czasu ryzyko polskiego długu skarbowego spadło i CDS jest wyceniany dziś nieco niżej (247 bp w końcu ubiegłego tygodnia).

Wygląda na to, że ugruntowany w teorii świat instrumentów i aktywów finansowych „wolnych od ryzyka” powoli odpływa w przeszłość.[2] Zarówno definicja stopy wolnej od ryzyka, jak i sposoby jej szacowania, wymagają rewizji. Inaczej nie sposób dostosować modeli estymacji kosztu kapitału firmy do współczesnych potrzeb i tego, jak zmienia się świat.

[1] Źródło danych: Credit Suisse; Northern Trust, na podstawie: David Wessel, Fewer Ports in a Global Storm, The WSJ, December 22, 2011, http://online.wsj.com/article/capital.html [Pobrano: 23.12.2011].

[2] José Vinals, Government Bonds: No Longer a World Without Risk, iMFdirect, The International Monetary Fund, March 24, 2011, http://blog-imfdirect.imf.org/2011/03/24/government-bonds-no-longer-a-world-without-risk/ [Pobrano: 23.12.2011].

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Najważniejsze

dzisiaj, 07:35 | Rolnictwo

Rosja rozważa możliwość zakazu importu kapusty z Polski

Rosja rozważa możliwość zakazu importu kapusty z Polski więcej
dzisiaj, 07:06 | Przemysł

Wchodzi w życie nowa ustawa offsetowa

Wchodzi w życie nowa ustawa offsetowa więcej
dzisiaj, 06:35 | Energetyka

Niemcy spalają coraz więcej węgla, głównie z USA

Niemcy spalają coraz więcej węgla, głównie z USA więcej
dzisiaj, 06:25 | Wiadomości | Unia Europejska

Specjaliści przepłyną ocean

Specjaliści przepłyną ocean więcej
dzisiaj, 06:24 | Nieruchomosci | Prawo

Lawina pozwów za rury w ziemi

Lawina pozwów za rury w ziemi więcej
dzisiaj, 06:22 | Finanse | OFE

Bogatsi zostają w OFE

Bogatsi zostają w OFE więcej
dzisiaj, 06:17 | Edukacja | Szkoły wyższe

Polska informatyka bez kompleksów

Polska informatyka bez kompleksów więcej
wczoraj, 21:37 | Finanse | Banki

USA rozszerzają listę rosyjskich banków objętych sankcjami

USA rozszerzają listę rosyjskich banków objętych sankcjami więcej
wczoraj, 21:14 | Wiadomości | Unia Europejska

Wlk. Brytania: świadczenia dla imigrantów tylko przez trzy miesiące

Wlk. Brytania: świadczenia dla imigrantów tylko przez trzy miesiące więcej
wczoraj, 21:02 | Wiadomości | Świat

Kraje UE uzgodniły sankcje sektorowe wobec Rosji

Kraje UE uzgodniły sankcje sektorowe wobec Rosji więcej
wczoraj, 20:33 | Wiadomości | Świat

MFW: Ukraina może potrzebować dodatkowej pomocy finansowej

MFW: Ukraina może potrzebować dodatkowej pomocy finansowej więcej
wczoraj, 20:06 | Firma | Podatki | Agencyjne

TK: przepisy dot. podatku od dochodów nieujawnionych - niekonstytucyjne

TK: przepisy dot. podatku od dochodów nieujawnionych - niekonstytucyjne więcej
wczoraj, 20:02 | Wiadomości | Unia Europejska

Rząd Hiszpanii zapowiada w tym roku wzrost gospodarczy o 1,5 proc.

Rząd Hiszpanii zapowiada w tym roku wzrost gospodarczy o 1,5 proc. więcej
wczoraj, 19:42 | Wiadomości | Kraj

MG chce wspierać polskie firmy działające na Wschodzie

MG chce wspierać polskie firmy działające na Wschodzie więcej
wczoraj, 19:14 | Wiadomości | Świat

"FT": sankcje gospodarcze wobec Rosji mogą osłabić gospodarkę UE

"FT": sankcje gospodarcze wobec Rosji mogą osłabić gospodarkę UE więcej
wczoraj, 18:06 | Energetyka

Chmal: sankcje UE dot. ropy bez większego wpływu na polską gospodarkę

Chmal: sankcje UE dot. ropy bez większego wpływu na polską gospodarkę więcej
wczoraj, 16:45 | Energetyka

BP ostrzega przed dalszymi sankcjami wobec Rosji

BP ostrzega przed dalszymi sankcjami wobec Rosji więcej
wczoraj, 15:44 | Wiadomości | Kraj

"Huffington Post": jak na razie nie widać końca polskiego cudu gospodarczego

"Huffington Post": jak na razie nie widać końca polskiego cudu gospodarczego więcej
wczoraj, 15:04 | Transport | Linie lotnicze

Wrocławskie lotnisko z certyfikatem ULC na kolejne trzy lata

Wrocławskie lotnisko z certyfikatem ULC na kolejne trzy lata więcej
wczoraj, 14:58 | Energetyka | Elektryczność

Brzeziny chcą produkować prąd na własne potrzeby

Brzeziny chcą produkować prąd na własne potrzeby więcej

Notowania

Trwa sesja giełdowa na GPW.
WIG20 [2 384,58] -0,27% -6,41 pkt
WIG [51 249,89] -0,05% -25,17 pkt
mWIG40 [3 354,23] 0,06% 2,02 pkt
MiS80 --- --- ---
NCIndex [321,08] -0,02% -0,08 pkt
NIKKEI 15 646,23 0,18% 28,16 USD readMore-1
FTSE 6 807,75 0,29% 19,68 USD readMore-1
DJIA 16 912,11 -0,42% -70,48 USD readMore-1
NASDAQ 4 443,56 -0,03% -1,35 USD readMore-1
ATT 35,64 2,67% 0,95 pkt
DAILYMAIL 8,25 2,42% 0,20 pkt
ETRADE 20,49 2,39% 0,49 pkt
BP 4,96 -2,33% -0,12 pkt
UBSAG 18,30 -2,13% -0,39 pkt
ROPAB 107,50 0,05% 0,05 pkt
ROPAW 101,09 0,12% 0,12 pkt
ZŁOTO 1 299,10 0,05% 0,70 pkt
SREBRO 20,59 0,12% 0,03 pkt
  Kupno (bid) Sprzedaż (ask)  
EUR/PLN 4,1451 0,01% 4,1490 0,01%
USD/PLN 3,0918 0,02% 3,0941 0,02%
CHF/PLN 3,4083 -0,02% 3,4114 -0,02%
EUR/USD 1,3405 -0,01% 1,3407 -0,01%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
0132639526578
HIEC 163,96
50,23%
KBC... 83,20
46,92%
HIAA 505,62
45,05%
WIAU 4,89
44,12%
WIAE 3,64
42,48%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-90-75-60-45-30-15-0
WIPU 1,90
-58,21%
WPPE 1,50
-54,81%
WIPE 1,58
-54,24%
WPPP 6,21
-53,97%
WIPP 6,56
-53,39%
Brak wyników do wyświetlenia.
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-12-10-8-6-4-2-0
Otw... 31,23
-6,58%
Poc... 27,28
-4,65%
PZU 29,78
-4,06%
Pek... 28,13
-4,06%
Hes... 29,03
-3,30%
W cieniu obaw
wczoraj, 23:36
Kacper Kędzior | Dom Maklerski BZ WBK
Sankcje osłabiają euro, dane umacniają dolara
wczoraj, 18:34
Przemysław Kwiecień | XTB
Kolejna wakacyjna sesja
wczoraj, 17:55
Grzegorz Skrzyczyński | Dom Maklerski BZ WBK
Pokaż więcej
Brakuje chętnych na obligacje skarbowe
wczoraj, 13:54
Michał Sadrak | Open Finance
Wyśniona posiadłość nad wodą - domek letniskowy
wczoraj, 13:50
Jarosław Skoczeń | Emmerson
Zakup mieszkania krok po kroku
wczoraj, 13:44
Marcin Krasoń | Home Broker
Pokaż więcej

Największe w spółkach (GPW)

nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • 0
  • 20
  • 40
  • 60
  • 80
  • 100
brak danych
nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • -100
  • -75
  • -50
  • -25
  • 0
  • 0
brak danych
nazwa kurs bieżący
(PLN)
obrót (tys. PLN)
LVC 16,75 0,00
DSS 0,54 0,00
URS 2,30 0,00
LSI 7,97 0,00
MZA 3,37 0,00
CCC 110,30 0,00
BOS 42,22 0,00
OPM 5,26 0,00

Sonda

 

dziś - środa, 30 lipca 2014

CzasDaneOkresAktualna wartość
01:50Japonia - Produkcja przemysłowa s.a. - wst.Czerwiec-3,3% m/m
11:00Strefa euro - Indeks nastrojów w usługachLipiec
11:00Strefa euro - Indeks nastrojów w gospodarceLipiec
11:00Strefa euro - Indeks nastrojów konsumentówLipiec
11:00Strefa euro - Indeks nastrojów producentówLipiec
11:00Strefa euro - Indeks nastrojów biznesuLipiec
14:00Niemcy - Inflacja HICP - wst.Lipiec
14:00Niemcy - Inflacja CPI - wst.Lipiec
14:15USA - Raport ADPLipiec
14:30USA - Deflator PKB - wst.II kw.
14:30USA - PCE core - wst.II kw.
14:30USA - PKB (annualizowany) - wst.II kw.
20:00USA - Decyzja FOMC ws. stóp procentowychLipiec

Najbliższe dni wolne na rynkach

Pią, 15 sie 14Polska - Dzień Wojska Polskiego
Pon, 25 sie 14W. Brytania - Letnie Święto Bankowe
Pon, 1 wrz 14USA - Święto Pracy
Pią, 3 paź 14Niemcy - Święto Zjednoczenia Niemiec
Wt, 11 lis 14Polska - Święto Niepodległości
Czw, 27 lis 14USA - Święto Dziękczynienia
Pią, 28 lis 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14W. Brytania - sesja skrócona - koniec o 13:30 CET
Śr, 24 gru 14Polska - Wigilia
Śr, 24 gru 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET

Najbliższe terminy podatkowe

5 sierpnia 2014 (wtorek)ZUS - Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady...
7 sierpnia 2014 (czwartek)KARTA PODATKOWA - Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.
7 sierpnia 2014 (czwartek)CIT - Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim...
11 sierpnia 2014 (poniedziałek)ZUS - W tym terminie z ZUS rozliczają się przedsiębiorcy opłacający składki za siebie. Składka...
18 sierpnia 2014 (poniedziałek)ZUS - Termin płatności składek oraz złożenia deklaracji przez pracodawców zatrudniających...

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij