Stopa wolna od ryzyka

| 12 cze 12, 07:00
fot. Thinkstock/iStockphoto

Ryzyko długu szwajcarskiej firmy Nestle okazało się niższe niż Szwajcarii, a ubezpieczenie długu niemieckiej firmy Simens tańsze niż papierów skarbowych tego kraju.

Koszt finansowania każdej firmy zależy od stopy wolnej od ryzyka (risk-free rate) występującej na rynku, na którym prowadzi ona działalność. To baza, od której zaczyna się kalkulacje. Trudno wyobrazić sobie by koszt finansowania komercyjnej działalności mógł być niższy. Zależnie bowiem od ryzyka, jakie konkretna firma bądź działalność niesie, koszt ten może być tylko wyższy.

W praktyce wystarczyło znaleźć sposób na szacowanie stopy wolnej od ryzyka na danym rynku i wyznaczyć premię odzwierciedlającą ryzyko działalności interesującej nas firmy i koszt jej kapitału był gotowy. Stopę wolną od ryzyka ustalano prosto: koszt finansowania zadłużenia państwa, czyli suwerena na danym rynku. A efektywny koszt obsługi jego długu służył za podstawę estymacji. Co prawda ryzyko też tu istniało, ale postrzegano je jako najmniejsze z możliwych na rynku, który suweren kontrolował. Wymyślono też wiele sposobów, jak szacować premię z tytułu ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej.

Posługiwano się tym schematem przez dziesięciolecia a równolegle narastały problemy. Tradycyjnie przyjmowano, że ryzyko państwa, suwerena, jest najniższym z możliwych na „jego” lokalnym rynku. Wynikało to z przekonania, że ryzyko związane ze skarbem państwa jest najniższe, a wiele empirycznych pomiarów dokumentowało taki stan rzeczy. Pogląd ten ma swoje historyczne źródła w czasach, gdy suweren miał prawo do emisji pieniądza, co stawiało go w uprzywilejowanej pozycji względem wszystkich innych. Jednak dzisiejsza sytuacja wielu państw (suwerenów) uległa daleko idącym zmianom i odbiega od tej, którą zwykliśmy traktować jako modelową – co najmniej z dwóch powodów.

Po pierwsze, globalny rynek walutowy otworzył możliwości zadłużania się nie tylko w lokalnej walucie, gdzie dane państwo w pełni kontroluje swą zdolność emisyjną pieniądza, ale i w obcej. Wtedy pożyczające państwo nie ma już możliwości „dodrukowania” pieniądza, bo ma je akurat inne suwerenne państwo. Współcześnie wielu z tego korzysta, finansując swój dług po niższych kosztach, ale za cenę przyjęcia ryzyka kursowego. W obliczu otwartości rynku stopa wolna od ryzyka, choć tradycyjnie denominowana w walucie lokalnej, zaczęła więc podlegać zmianom wynikającym z fluktuacji kursu wymiennego waluty. Zależnie od tego, w jakiej walucie przeprowadzimy kalkulacje, wynik będzie inny. Stopa procentowa ma więc teraz relatywne znaczenie, a jej ocena zależy od tego, w jakiej walucie jest wyrażona.

Po drugie, niektóre z państw świadomie ograniczyły swą niezależność emisyjną wchodząc do bloku wspólnej waluty (np. euro). W konsekwencji, państwo wciąż odpowiada za dług denominowany w określonej walucie (np. euro), jakkolwiek nie kontroluje już w pełni swojej zdolności emisyjnej, jak kiedyś suweren. Jego ryzyko nie jest już takie samo, jak wcześniej, ale zwyczaj traktowania suwerena jako tego, który jest „wolny od ryzyka” pozostał. I to niewątpliwie wymaga rewizji.

Współczesne instrumenty finansowe dostarczają dość łatwej możliwości weryfikacji ugruntowanego historycznie poglądu, czy suweren ma rzeczywiście niższy poziom ryzyka niż wszystkie inne podmioty z danego rynku. Można posłużyć się instrumentem pochodnym typu CDS (credit default swap), który w istocie stanowi rodzaj umowy ubezpieczeniowej. Za wynagrodzenie równe cenie tego instrumentu posiadacz CDS’a może liczyć na spłatę długu, gdyby określony w umowie dłużnik zbankrutował i przestał obsługiwać swój dług. Przykładowo, w grudniu 2011 roku notowania CDS wskazywały na niższe ryzyko długu i niższy koszt ubezpieczenia od niewypłacalności firmy Nestle w porównaniu z obligacjami skarbowymi Szwajcarii. Za ubezpieczenie 5-letniego długu firmy Nestle trzeba było wówczas zapłacić 66 punktów bazowych rocznie, podczas gdy ubezpieczenie długu Szwajcarii wyceniano na 84 punkty bazowe. Podobny efekt obserwowano ówcześnie dla firmy Exxon Mobil (68 bp) w porównaniu z obligacjami skarbowymi USA (69 bp) oraz dla firmy Siemens (103 bp) w relacji do niemieckich papierów skarbowych (121 bp). [1] Wszystkie przytoczone przykłady wskazują na wyższe ryzyko długu suwerena niż wybranych firm w tych krajach. Zwykle bywało inaczej, ale trudno traktować te obserwacje tylko jako odchylenie od historycznej normy.

Dla porównania, koszty ubezpieczenia polskiego długu skarbowego w tym samym czasie notowano na poziomie ok. 280 punktów bazowych rocznie. Jakkolwiek, od tego czasu ryzyko polskiego długu skarbowego spadło i CDS jest wyceniany dziś nieco niżej (247 bp w końcu ubiegłego tygodnia).

Wygląda na to, że ugruntowany w teorii świat instrumentów i aktywów finansowych „wolnych od ryzyka” powoli odpływa w przeszłość.[2] Zarówno definicja stopy wolnej od ryzyka, jak i sposoby jej szacowania, wymagają rewizji. Inaczej nie sposób dostosować modeli estymacji kosztu kapitału firmy do współczesnych potrzeb i tego, jak zmienia się świat.

[1] Źródło danych: Credit Suisse; Northern Trust, na podstawie: David Wessel, Fewer Ports in a Global Storm, The WSJ, December 22, 2011, http://online.wsj.com/article/capital.html [Pobrano: 23.12.2011].

[2] José Vinals, Government Bonds: No Longer a World Without Risk, iMFdirect, The International Monetary Fund, March 24, 2011, http://blog-imfdirect.imf.org/2011/03/24/government-bonds-no-longer-a-world-without-risk/ [Pobrano: 23.12.2011].

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Najważniejsze

42 minuty temu | Energetyka

Sąd oddalił skargę chińskiej firmy Shanghai Electric

Sąd oddalił skargę chińskiej firmy Shanghai Electric więcej
dzisiaj, 15:07 | Finanse

UOKiK dał zielone światło PKO BP na przejęcie jednego ze SKOK-ów

UOKiK dał zielone światło PKO BP na przejęcie jednego ze SKOK-ów więcej
dzisiaj, 14:56 | Finanse

W niedzielę okaże się, jaka jest odporność europejskich banków na kryzys

W niedzielę okaże się, jaka jest odporność europejskich banków na kryzys więcej
dzisiaj, 13:35 | Wiadomości | Kraj

ZUS ma 80 lat

ZUS ma 80 lat więcej
dzisiaj, 13:21 | Wiadomości | Unia Europejska

Katalonia szykuje plebiscyt, ekonomiści ostrzegają

Katalonia szykuje plebiscyt, ekonomiści ostrzegają więcej
dzisiaj, 13:12 | Energetyka | Gazownictwo

Inwestycje w sektorze gazowym zwrócą się w tańszym gazie

Inwestycje w sektorze gazowym zwrócą się w tańszym gazie więcej
dzisiaj, 12:14 | Waluty | Agencyjne

Rosja pogrąża się w kryzysie walutowym; rekordowo niski kurs rubla

Rosja pogrąża się w kryzysie walutowym; rekordowo niski kurs rubla więcej
dzisiaj, 12:02 | Wiadomości | Świat

"FT": eksperci z USA obawiają się negatywnych skutków sankcji wobec Rosji

"FT": eksperci z USA obawiają się negatywnych skutków sankcji wobec Rosji więcej
dzisiaj, 11:47 | Energetyka

Ekspert: ramy polityki klimatycznej UE to umiarkowany sukces

Ekspert: ramy polityki klimatycznej UE to umiarkowany sukces więcej
dzisiaj, 11:23 | Energetyka | Paliwa

Spada liczba stacji paliw w Polsce

Spada liczba stacji paliw w Polsce więcej
dzisiaj, 11:19 | Energetyka

Poprawia się bezpieczeństwo dostaw ropy i gazu do Polski

Poprawia się bezpieczeństwo dostaw ropy i gazu do Polski więcej
dzisiaj, 11:03 | Finanse | Banki

Sbierbank wnosi do Trybunału Sprawiedliwości UE o uchylenie sankcji

Sbierbank wnosi do Trybunału Sprawiedliwości UE o uchylenie sankcji więcej
dzisiaj, 09:36 | Wiadomości | Unia Europejska

Eksperci: model ekonomiczny Niemiec nie jest dobry dla całej strefy euro

Eksperci: model ekonomiczny Niemiec nie jest dobry dla całej strefy euro więcej
dzisiaj, 09:11 | Media | Internet

Zuckerberg przez pół godziny odpowiadał na pytania po chińsku

Zuckerberg przez pół godziny odpowiadał na pytania po chińsku więcej
dzisiaj, 08:42 | Wiadomości | Unia Europejska

Tusk: Kopacz uzyskała więcej, niż mnie by się udało

Tusk: Kopacz uzyskała więcej, niż mnie by się udało więcej
dzisiaj, 06:33 | Finanse

85. rocznica krachu na Wall Street

85. rocznica krachu na Wall Street więcej
dzisiaj, 06:24 | Wiadomości | Kraj

Polska przegrywa technologiczny wyścig

Polska przegrywa technologiczny wyścig więcej
dzisiaj, 06:23 | Wiadomości | Świat

Tirole siedzi w internecie

Tirole siedzi w internecie więcej
dzisiaj, 06:22 | Wiadomości | Kraj

Polonische Wirtschaft goni "made in Germany"

Polonische Wirtschaft goni "made in Germany" więcej
dzisiaj, 06:20 | Energetyka

Kopacz: pakt klimatyczny bez dodatkowych obciążeń dla Polski

Kopacz: pakt klimatyczny bez dodatkowych obciążeń dla Polski więcej

Notowania

Trwa sesja giełdowa na GPW.
WIG20 2 427,10 -0,28% -6,81 pkt
WIG 53 260,04 -0,14% -74,67 pkt
mWIG40 3 528,10 0,39% 13,71 pkt
MiS80 12 403,00 0,31% 38,33 pkt
NCIndex 297,20 -1,23% -3,70 pkt
NIKKEI 15 291,64 1,01% 152,68 USD readMore-1
FTSE 6 390,69 -0,44% -28,46 USD readMore-1
DJIA 16 719,26 0,25% 41,36 USD readMore-1
NASDAQ 4 467,22 0,32% 14,43 USD readMore-1
AMAZON 291,66 -6,80% -21,29 pkt
KLM 6,69 -3,68% -0,26 pkt
FORD 13,96 -3,06% -0,44 pkt
PROCTER 85,61 2,91% 2,42 pkt
ALCATEL 2,03 -2,82% -0,06 pkt
ROPAB 85,64 -1,20% -1,04 pkt
ROPAW 80,74 -1,34% -1,10 pkt
ZŁOTO 1 233,10 0,11% 1,30 pkt
SREBRO 17,31 0,76% 0,13 pkt
  Kupno (bid) Sprzedaż (ask)  
EUR/PLN 4,2124 -0,26% 4,2163 -0,26%
USD/PLN 3,3255 -0,46% 3,3278 -0,45%
CHF/PLN 3,4921 -0,21% 3,4952 -0,21%
EUR/USD 1,2668 0,21% 1,2670 0,21%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
067134201268335402
CPKP 208,65
264,77%
WIAZ 17,71
72,99%
WIAE 4,19
70,83%
WIBZ 17,18
70,82%
WIBE 4,06
68,68%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-90-75-60-45-30-15-0
WIPU 1,90
-58,21%
WPPE 1,50
-54,81%
WIPE 1,58
-54,24%
WPPP 6,21
-53,97%
WIPP 6,56
-53,39%
Brak wyników do wyświetlenia.
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-12-10-8-6-4-2-0
Otw... 31,23
-6,58%
Poc... 27,28
-4,65%
PZU 29,78
-4,06%
Pek... 28,13
-4,06%
Hes... 29,03
-3,30%
Rubel traci, złoty walczy, a giełdy rosną
dziś, 15:45
Marcin Kiepas | Admiral Markets
Raport popołudniowy - waluty świat
dziś, 15:36
Dawid Jacek | EFIX Dom Maklerski S.A.
Stressująca niedziela
dziś, 15:18
Jakub Stasik | XTB
Pokaż więcej
Diesel po 4,89 zł/l, benzyna po 4,99 zł/l.
dziś, 14:47
Urszula Cieślak | BM Reflex
Sześć sztuczek na powiększenie mieszkania
dziś, 13:46
Marcin Krasoń | Home Broker
Spadają ceny domów i liczba budów
dziś, 13:12
Marcin Moneta | WGN-Nieruchomości
Pokaż więcej

Największe w spółkach (GPW)

nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • 0
  • 20
  • 40
  • 60
  • 80
  • 100
IDM 0,09 28,57
BDL 0,09 28,57
NWR 0,09 12,50
EFH 0,37 12,12
RMK 13,00 8,33
PGM 0,30 7,14
PBO 0,45 7,14
RBW 16,39 7,12
nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • -100
  • -75
  • -50
  • -25
  • 0
  • 0
SKC 0,02 -50,00
IDE 0,02 -33,33
GNT 0,44 -21,43
SCO 0,32 -15,79
RNK 3,11 -9,86
KST 19,82 -9,74
IMS 2,28 -8,80
SKL 0,80 -8,05
nazwa kurs bieżący
(PLN)
obrót (tys. PLN)
PGE 22,37 70 252,66
PEO 176,45 59 787,89
PKO 36,57 58 142,45
CEZ 92,25 40 792,20
KGH 126,25 32 584,75
PZU 486,10 31 505,17
ENA 15,80 24 895,25
TPE 5,42 20 994,81

Sonda

 

dziś - piątek, 24 października 2014

CzasDaneOkresAktualna wartość
10:30Wlk. Brytania - PKB s.a. - wst.III kw.0,7% k/k
16:00USA - Sprzedaż nowych domówWrzesień467 tys,

Najbliższe dni wolne na rynkach

Wt, 11 lis 14Polska - Święto Niepodległości
Czw, 27 lis 14USA - Święto Dziękczynienia
Pią, 28 lis 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14W. Brytania - sesja skrócona - koniec o 13:30 CET
Śr, 24 gru 14Polska - Wigilia
Śr, 24 gru 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14Francja - sesja skrócona - koniec o 14:05 CET
Czw, 25 gru 14Polska - Boże Narodzenie
Pią, 26 gru 14Polska - Drugi Dzień Bożego Narodzenia
Śr, 31 gru 14Niemcy - dzień wolny

Najbliższe terminy podatkowe

27 października 2014 (poniedziałek)AKCYZA - Podatnicy podatku akcyzowego rozliczają akcyzę.
27 października 2014 (poniedziałek)VAT - Rozliczenie podatku od towarów i usług za poprzedni miesiąc - VAT 7.
7 listopada 2014 (piątek)KARTA PODATKOWA - Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.
7 listopada 2014 (piątek)CIT - Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim...
10 listopada 2014 (poniedziałek)ZUS - W tym terminie z ZUS rozliczają się przedsiębiorcy opłacający składki za siebie. Składka...

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij