Stopa wolna od ryzyka

| 12 cze 12, 07:00
fot. Thinkstock/iStockphoto

Ryzyko długu szwajcarskiej firmy Nestle okazało się niższe niż Szwajcarii, a ubezpieczenie długu niemieckiej firmy Simens tańsze niż papierów skarbowych tego kraju.

Koszt finansowania każdej firmy zależy od stopy wolnej od ryzyka (risk-free rate) występującej na rynku, na którym prowadzi ona działalność. To baza, od której zaczyna się kalkulacje. Trudno wyobrazić sobie by koszt finansowania komercyjnej działalności mógł być niższy. Zależnie bowiem od ryzyka, jakie konkretna firma bądź działalność niesie, koszt ten może być tylko wyższy.

W praktyce wystarczyło znaleźć sposób na szacowanie stopy wolnej od ryzyka na danym rynku i wyznaczyć premię odzwierciedlającą ryzyko działalności interesującej nas firmy i koszt jej kapitału był gotowy. Stopę wolną od ryzyka ustalano prosto: koszt finansowania zadłużenia państwa, czyli suwerena na danym rynku. A efektywny koszt obsługi jego długu służył za podstawę estymacji. Co prawda ryzyko też tu istniało, ale postrzegano je jako najmniejsze z możliwych na rynku, który suweren kontrolował. Wymyślono też wiele sposobów, jak szacować premię z tytułu ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej.

Posługiwano się tym schematem przez dziesięciolecia a równolegle narastały problemy. Tradycyjnie przyjmowano, że ryzyko państwa, suwerena, jest najniższym z możliwych na „jego” lokalnym rynku. Wynikało to z przekonania, że ryzyko związane ze skarbem państwa jest najniższe, a wiele empirycznych pomiarów dokumentowało taki stan rzeczy. Pogląd ten ma swoje historyczne źródła w czasach, gdy suweren miał prawo do emisji pieniądza, co stawiało go w uprzywilejowanej pozycji względem wszystkich innych. Jednak dzisiejsza sytuacja wielu państw (suwerenów) uległa daleko idącym zmianom i odbiega od tej, którą zwykliśmy traktować jako modelową – co najmniej z dwóch powodów.

Po pierwsze, globalny rynek walutowy otworzył możliwości zadłużania się nie tylko w lokalnej walucie, gdzie dane państwo w pełni kontroluje swą zdolność emisyjną pieniądza, ale i w obcej. Wtedy pożyczające państwo nie ma już możliwości „dodrukowania” pieniądza, bo ma je akurat inne suwerenne państwo. Współcześnie wielu z tego korzysta, finansując swój dług po niższych kosztach, ale za cenę przyjęcia ryzyka kursowego. W obliczu otwartości rynku stopa wolna od ryzyka, choć tradycyjnie denominowana w walucie lokalnej, zaczęła więc podlegać zmianom wynikającym z fluktuacji kursu wymiennego waluty. Zależnie od tego, w jakiej walucie przeprowadzimy kalkulacje, wynik będzie inny. Stopa procentowa ma więc teraz relatywne znaczenie, a jej ocena zależy od tego, w jakiej walucie jest wyrażona.

Po drugie, niektóre z państw świadomie ograniczyły swą niezależność emisyjną wchodząc do bloku wspólnej waluty (np. euro). W konsekwencji, państwo wciąż odpowiada za dług denominowany w określonej walucie (np. euro), jakkolwiek nie kontroluje już w pełni swojej zdolności emisyjnej, jak kiedyś suweren. Jego ryzyko nie jest już takie samo, jak wcześniej, ale zwyczaj traktowania suwerena jako tego, który jest „wolny od ryzyka” pozostał. I to niewątpliwie wymaga rewizji.

Współczesne instrumenty finansowe dostarczają dość łatwej możliwości weryfikacji ugruntowanego historycznie poglądu, czy suweren ma rzeczywiście niższy poziom ryzyka niż wszystkie inne podmioty z danego rynku. Można posłużyć się instrumentem pochodnym typu CDS (credit default swap), który w istocie stanowi rodzaj umowy ubezpieczeniowej. Za wynagrodzenie równe cenie tego instrumentu posiadacz CDS’a może liczyć na spłatę długu, gdyby określony w umowie dłużnik zbankrutował i przestał obsługiwać swój dług. Przykładowo, w grudniu 2011 roku notowania CDS wskazywały na niższe ryzyko długu i niższy koszt ubezpieczenia od niewypłacalności firmy Nestle w porównaniu z obligacjami skarbowymi Szwajcarii. Za ubezpieczenie 5-letniego długu firmy Nestle trzeba było wówczas zapłacić 66 punktów bazowych rocznie, podczas gdy ubezpieczenie długu Szwajcarii wyceniano na 84 punkty bazowe. Podobny efekt obserwowano ówcześnie dla firmy Exxon Mobil (68 bp) w porównaniu z obligacjami skarbowymi USA (69 bp) oraz dla firmy Siemens (103 bp) w relacji do niemieckich papierów skarbowych (121 bp). [1] Wszystkie przytoczone przykłady wskazują na wyższe ryzyko długu suwerena niż wybranych firm w tych krajach. Zwykle bywało inaczej, ale trudno traktować te obserwacje tylko jako odchylenie od historycznej normy.

Dla porównania, koszty ubezpieczenia polskiego długu skarbowego w tym samym czasie notowano na poziomie ok. 280 punktów bazowych rocznie. Jakkolwiek, od tego czasu ryzyko polskiego długu skarbowego spadło i CDS jest wyceniany dziś nieco niżej (247 bp w końcu ubiegłego tygodnia).

Wygląda na to, że ugruntowany w teorii świat instrumentów i aktywów finansowych „wolnych od ryzyka” powoli odpływa w przeszłość.[2] Zarówno definicja stopy wolnej od ryzyka, jak i sposoby jej szacowania, wymagają rewizji. Inaczej nie sposób dostosować modeli estymacji kosztu kapitału firmy do współczesnych potrzeb i tego, jak zmienia się świat.

[1] Źródło danych: Credit Suisse; Northern Trust, na podstawie: David Wessel, Fewer Ports in a Global Storm, The WSJ, December 22, 2011, http://online.wsj.com/article/capital.html [Pobrano: 23.12.2011].

[2] José Vinals, Government Bonds: No Longer a World Without Risk, iMFdirect, The International Monetary Fund, March 24, 2011, http://blog-imfdirect.imf.org/2011/03/24/government-bonds-no-longer-a-world-without-risk/ [Pobrano: 23.12.2011].

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Najważniejsze

wczoraj, 19:59 | Transport | Przewozy kolejowe

MIR: PKP PLK wykorzystała 95 proc. środków UE na ten rok

MIR: PKP PLK wykorzystała 95 proc. środków UE na ten rok więcej
wczoraj, 18:28 | Turystyka

Poprawa jakości wód rzek i jezior może kosztować Polskę 23 mld zł

Poprawa jakości wód rzek i jezior może kosztować Polskę 23 mld zł więcej
wczoraj, 18:13 | Finanse

Sejm na najbliższym posiedzeniu zajmie się projektem ustawy o SSE

Sejm na najbliższym posiedzeniu zajmie się projektem ustawy o SSE więcej
wczoraj, 17:38 | Media | Showbiznes

MF: Fundusz Rozwiązywania Problemów Hazardowych zostaje

MF: Fundusz Rozwiązywania Problemów Hazardowych zostaje więcej
wczoraj, 17:16 | Finanse

MIR za wydłużeniem okresu rozliczenia pieniędzy UE na lata 2007-2013

	MIR za wydłużeniem okresu rozliczenia pieniędzy UE na lata 2007-2013 więcej
wczoraj, 16:41 | Energetyka | Surowce

Grabowski: potrzebne są spotkania min. skarbu i środowiska ws. specustawy węglowodorowej

Grabowski: potrzebne są spotkania min. skarbu i środowiska ws. specustawy węglowodorowej więcej
wczoraj, 16:12 | Finanse

MF: wygrywamy spory o zajęte automaty do gier hazardowych

MF: wygrywamy spory o zajęte automaty do gier hazardowych więcej
wczoraj, 15:50 | Rolnictwo | Rybołówstwo

Plocke: Unia koordynuje kontrolę połowów na Bałtyku

Plocke: Unia koordynuje kontrolę połowów na Bałtyku więcej
wczoraj, 15:34 | Nieruchomosci | Infrastruktura

Kontrakt Terytorialny dla woj. mazowieckiego podpisany

Kontrakt Terytorialny dla woj. mazowieckiego podpisany więcej
wczoraj, 14:36 | Wiadomości | Kraj

Kaczyński: władza nie może mieć niejasnych związków z biznesem

Kaczyński: władza nie może mieć niejasnych związków z biznesem więcej
wczoraj, 13:25 | Wiadomości | Unia Europejska

Bieńkowska: wszyscy powinni wziąć do serca słowa Franciszka

Bieńkowska: wszyscy powinni wziąć do serca słowa Franciszka więcej
wczoraj, 12:50 | Wiadomości | Kraj

OECD podniosła prognozę wzrostu PKB Polski o 0,3 pkt do 3,3% w 2014 r.

OECD podniosła prognozę wzrostu PKB Polski o 0,3 pkt do 3,3% w 2014 r. więcej
wczoraj, 11:22 | Wiadomości | Świat

Ulukajew: Rosja nie ograniczy handlu z Europą

Ulukajew: Rosja nie ograniczy handlu z Europą więcej
wczoraj, 10:46 | Wiadomości | Unia Europejska

"Der Spiegel": Niemcy wyzyskują pracowników z Europy Wschodniej

"Der Spiegel": Niemcy wyzyskują pracowników z Europy Wschodniej więcej
wczoraj, 10:01 | Wiadomości | Kraj

GUS: sprzedaż detaliczna rośnie, bezrobocie spada

GUS: sprzedaż detaliczna rośnie, bezrobocie spada więcej
wczoraj, 09:50 | Wiadomości | Kraj

Fitness musi łączyć siły. Małe kluby mogą nie przetrwać

Fitness musi łączyć siły. Małe kluby mogą nie przetrwać więcej
wczoraj, 09:49 | Media | Telewizja

Abonament RTV ściągany z dłużników. Poczta Polska ratuje TVP

Abonament RTV ściągany z dłużników. Poczta Polska ratuje TVP więcej
wczoraj, 07:35 | Nieruchomosci | Mieszkania

Bankowcy: kompleksowe zmiany w kredytowaniu nieruchomości są niezbędne

Bankowcy: kompleksowe zmiany w kredytowaniu nieruchomości są niezbędne więcej
wczoraj, 07:30 | Media | Prasa

"Polityka" wygrała proces z byłym ministrem sprawiedliwości Andrzejem Czumą

"Polityka" wygrała proces z byłym ministrem sprawiedliwości Andrzejem Czumą więcej
wczoraj, 06:22 | Wiadomości | Kraj

Centra miast odzyskają blask

Centra miast odzyskają blask więcej

Notowania

Sesja giełdowa na GPW jest zakończona.
WIG20 2 410,27 -0,02% -0,38 pkt
WIG 53 055,98 -0,05% -28,65 pkt
mWIG40 3 544,57 -0,09% -3,23 pkt
MiS80 12 219,30 -0,46% -56,39 pkt
NCIndex 301,72 -1,87% -5,75 pkt
NIKKEI 17 360,78 -0,27% -46,84 USD readMore-1
FTSE 6 731,14 0,02% 1,35 USD readMore-1
DJIA 17 814,94 -0,02% -2,96 USD readMore-1
NASDAQ 4 758,25 0,07% 3,36 USD readMore-1
APACHE 75,80 -3,22% -2,44 pkt
RWE 27,27 2,75% 0,75 pkt
TESCO 1,93 -2,75% -0,05 pkt
UTECH 108,78 2,70% 2,94 pkt
STEELC 34,91 2,66% 0,93 pkt
ROPAB 78,15 -1,55% -1,23 pkt
ROPAW 73,88 0,07% 0,05 pkt
ZŁOTO 1 198,70 -0,18% -2,20 pkt
SREBRO 16,63 -0,31% -0,05 pkt
  Kupno (bid) Sprzedaż (ask)  
EUR/PLN 4,1686 -0,01% 4,1725 -0,01%
USD/PLN 3,3407 -0,07% 3,3430 -0,07%
CHF/PLN 3,4675 0,01% 3,4706 0,01%
EUR/USD 1,2480 0,07% 1,2482 0,07%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
067134201268335402
CPKP 208,65
264,77%
WIAE 4,57
87,85%
WIAZ 19,19
87,66%
WIBE 4,47
87,14%
WIBZ 18,75
86,94%
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-90-75-60-45-30-15-0
WIPU 1,90
-58,21%
WPPE 1,50
-54,81%
WIPE 1,58
-54,24%
WPPP 6,21
-53,97%
WIPP 6,56
-53,39%
Brak wyników do wyświetlenia.
Nazwa Wartość bieżąca (j.u.) Stopa zwrotu 1R (%)
-12-10-8-6-4-2-0
Otw... 31,23
-6,58%
Poc... 27,28
-4,65%
PZU 29,78
-4,06%
Pek... 28,13
-4,06%
Hes... 29,03
-3,30%
Imponujący obrót na koniec sesji
wczoraj, 18:59
Grzegorz Skrzyczyński | Dom Maklerski BZ WBK
Komentarz popołudniowy z rynku PLN
wczoraj, 16:07
Karolina Bojko-Leszczyńska | EFIX Dom Maklerski S.A.
Rynek ropy żyje szczytem OPEC
wczoraj, 15:16
Marcin Kiepas | Admiral Markets
Pokaż więcej
Krakowskie kamienice wracają do łask inwestorów
wczoraj, 16:23
Jarosław Skoczeń | Grupa Emmerson S.A.
Odwrócona hipoteka coraz bliżej
wczoraj, 16:17
Michał Krajkowski | Dom Kredytowy Notus
Spółka dnia: Cyfrowy Polsat
wczoraj, 10:03
BM BPH
Pokaż więcej

Największe w spółkach (GPW)

nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • 0
  • 20
  • 40
  • 60
  • 80
  • 100
ITG 192,30 13,79
VGO 200,00 11,11
FEG 18,83 10,44
WST 39,60 10,00
WIS 7,24 9,70
MIT 0,15 7,14
ARC 1,90 6,74
IMX 3,55 6,29
nazwa kurs bieżący
(PLN)
zmiana ceny (%)
  • -100
  • -75
  • -50
  • -25
  • 0
  • 0
PBO 0,31 -31,11
FOT 0,80 -20,79
FGT 27,70 -18,53
GNT 0,38 -15,56
MEW 0,06 -14,29
CZT 4,20 -14,11
DSS 0,32 -13,51
APL 0,27 -12,90
nazwa kurs bieżący
(PLN)
obrót (tys. PLN)
CCC 148,00 269 549,18
JSW 21,11 127 403,74
BZW 387,90 122 471,54
KGH 126,70 79 036,00
PKO 36,69 76 009,08
PEO 179,90 56 448,48
PZU 473,30 55 348,92
PGE 20,50 53 059,46

Sonda

 

dziś - środa, 26 listopada 2014

CzasDaneOkresAktualna wartość
10:30Wlk. Brytania - PKB s.a. - rew.III kw.
14:30USA - Dochody AmerykanówPaździernik
14:30USA - Wydatki AmerykanówPaździernik
14:30USA - Wnioski o zasiłek dla bezrobotnychTydzień
15:45USA - Indeks Chicago PMIListopad
15:55USA - Indeks Uniwersytetu Michigan - fin.Listopad
16:00USA - Indeks podpisanych umów kupna domówPaździernik
16:00USA - Sprzedaż nowych domówPaździernik

Najbliższe dni wolne na rynkach

Czw, 27 lis 14USA - Święto Dziękczynienia
Pią, 28 lis 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14W. Brytania - sesja skrócona - koniec o 13:30 CET
Śr, 24 gru 14Polska - Wigilia
Śr, 24 gru 14USA - sesja skrócona - koniec o 19:00 CET
Śr, 24 gru 14Francja - sesja skrócona - koniec o 14:05 CET
Czw, 25 gru 14Polska - Boże Narodzenie
Pią, 26 gru 14Polska - Drugi Dzień Bożego Narodzenia
Śr, 31 gru 14Niemcy - dzień wolny
Śr, 31 gru 14W. Brytania - sesja skrócona - koniec o 13:30 CET

Najbliższe terminy podatkowe

5 grudnia 2014 (piątek)ZUS - Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady...
8 grudnia 2014 (poniedziałek)KARTA PODATKOWA - Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.
8 grudnia 2014 (poniedziałek)CIT - Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim...
10 grudnia 2014 (środa)ZUS - W tym terminie z ZUS rozliczają się przedsiębiorcy opłacający składki za siebie. Składka...
15 grudnia 2014 (poniedziałek)ZUS - Termin płatności składek oraz złożenia deklaracji przez pracodawców zatrudniających...

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij