Służebność osobista

| 22 lis 12, 13:52

Służebność osobista należy do zamkniętego katalogu ograniczonych praw rzeczowych. Służebność osobista różni się od służebności gruntowych przede wszystkim tym, że uprawnionym z tytułu służebności osobistej nie jest każdorazowy właściciel nieruchomości władnącej, lecz imiennie oznaczona osoba fizyczna - zadaniem i celem służebności osobistej jest zaspokojenie osobistych potrzeb uprawnionego.

Służebność osobista odpowiada treści służebności gruntowej, gdyż może polegać np. na prawie korzystania z cudzej nieruchomości w oznaczonym zakresie - prawie przechodu, przejazdu, czerpania wody, etc. Jak wspomniałem wyżej, celem tej służebności jest zabezpieczenie osobistych potrzeb uprawnionego, nadto w przypadku służebności mieszkania także pośrednio jego domowników.

Podmiotem służebności osobistej może być tylko oznaczona osoba fizyczna, nie można ustanowić służebności osobistej na rzecz osoby prawnej. Podmiotem zobowiązanym z tytułu służebności jest natomiast każdorazowy właściciel nieruchomości obciążonej służebnością osobistą.

Najczęstszym sposobem ustanowienia służebności osobistej jest umowa stron. Umowa ta może być autonomiczna albo wynikać z innego stosunku prawnego np. umowy darowizny czy dożywocia, etc. Warto zaznaczyć, że dla skuteczności umowy, oświadczenie właściciela nieruchomości musi mieć formę aktu notarialnego. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego (z dnia 14 września 1956 r., III CR 236/56) umowa powołująca do życia służebność, w przypadku gdy jest mało precyzyjna i nie wynika z niej, czy strony ukształtowały dany stosunek prawny jako służebność osobistą, czy jako służebność gruntową, niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania, że jest to służebność gruntowa. Rzeczywisty charakter ustanowionej służebności (gruntowa, osobista) powinien być określony na podstawie całokształtu okoliczności, zamierzonego celu ustanowienia służebności, zgodnie z regułami obowiązującymi przy wykładni oświadczeń woli.

Możliwe jest również ustanowienie służebności osobistej mocą orzeczenia sądu w poniższych przypadkach:

  • 1) ustanowienie służebności drogi koniecznej,
  • 2) zniesienie współwłasności,
  • 3) dział spadku,
  • 4) podział majątku wspólnego,
  • 5) żądanie uprawnionego z tytułu umowy przyrzeczonej.

Służebność osobistą można ustanowić także na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a mianowicie na rzecz właścicieli nieruchomości sąsiednich, jeżeli wskutek wywłaszczenia mogą wystąpić dla nich szkody lub niedogodności. Ustanowienie służebności następuje wówczas mocą decyzji administracyjnej. „Jednak ustanawianie służebności w postępowaniu wywłaszczeniowym ma służyć zabezpieczaniu interesów właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, zatem mają zapobiec zmniejszeniu użyteczności tych nieruchomości a nie zaspokajaniu potrzeb osobistych oznaczonych osób fizycznych" (tak B. Burian (w:) E. Gniewek (red.), Komentarz, 2008, s. 467).

Wartym podkreślenia jest fakt, iż służebności osobistej (w tym służebności mieszkania) nie można nabyć w drodze zasiedzenia.

Służebność osobista w polskim porządku prawnym najczęściej ma postać służebności mieszkania, która uregulowana jest w art. 301 - 302 Kodeksu Cywilnego. Jest to najczęściej spotykana służebność osobista towarzysząca przede wszystkim umowie darowizny nieruchomości lub umowie przenoszącej własność gospodarstwa rolnego na następcę. Jej istota zależy od treści konkretnej umowy o ustanowienie służebności mieszkania, zazwyczaj jednak ukształtowana zostaje jako prawo do zamieszkiwania, a więc zajmowania oznaczonych pomieszczeń mieszkalnych do wypoczynku, snu, przyrządzania posiłków, zaspokajania innych potrzeb życiowych, etc. Ważne jest aby w umowie zakres służebności był określony precyzyjnie gdyż praktyka pokazuje, że brak takiego uregulowania często powoduje konflikty i to w najbliższej rodzinie.

Zgodnie z przepisem art. 302 Kodeksu Cywilnego, mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku, a odnosi się to do takich pomieszczeń jak: strych, pralnia, piwnica, komórka czy klatka schodowa, jeżeli tylko nie zostały one jednoznacznie przypisane do poszczególnych mieszkań w danym domu.

Należy wskazać, że jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej (w tym służebności mieszkania) dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę. Przepis używa pojęcia uchybień w liczbie mnogiej, z czego można wnioskować, że pojedyncze uchybienie nie może stanowić podstawy zamiany służebności na rentę nawet wówczas, gdy jest poważne, a nawet rażące.

Na sam koniec rozważań należy jednoznacznie wskazać, iż instytucja służebności mieszkania jest zupełnie odrębną instytucją od „dożywocia” (umowy dożywocia) i nie należy utożsamiać tych instytucji ze sobą.

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Nieruchomosci | Prawo

wczoraj, 13:32 | Nieruchomosci | Infrastruktura

Nowe uprawnienia GDDKiA

Nowe uprawnienia GDDKiA więcej
18 kwi, 11:26 | Nieruchomosci | Prawo

Odwrócona hipoteka coraz bliżej

więcej
16 kwi, 16:26 | Nieruchomosci | Prawo

Wypowiedzenie firmie umowy najmu

więcej
3 kwi, 11:33 | Nieruchomosci | Prawo

UOKiK: ustawa deweloperska zwiększa bezpieczeństwo kupujących lokale

UOKiK: ustawa deweloperska zwiększa bezpieczeństwo kupujących lokale więcej
2 kwi, 17:02 | Nieruchomosci | Prawo

Posłowie przeciwko instalowaniu w domach czujników tlenku gazu

więcej
1 kwi, 06:06 | Nieruchomosci | Prawo

Właściciele domów dostali nakaz sprzedaży mieszkań lokatorom

Właściciele domów dostali nakaz sprzedaży mieszkań lokatorom więcej
31 mar, 09:26 | Nieruchomosci | Prawo

NIK: gminy nie zabezpieczają mieszkańców przed skutkami powodzi

NIK: gminy nie zabezpieczają mieszkańców przed skutkami powodzi więcej
31 mar, 06:04 | Nieruchomosci | Prawo

Ofiary inwestycji skarżą Polskę

Ofiary inwestycji skarżą Polskę więcej
27 mar, 16:48 | Nieruchomosci | Prawo

Sąd rozstrzygnie, czy GDDKiA może sprawdzać podwykonawców

Sąd rozstrzygnie, czy GDDKiA może sprawdzać podwykonawców więcej
7 mar, 16:12 | Nieruchomosci | Infrastruktura

NIK: o zbyt wielu przetargach rozstrzyga najniższa cena

NIK: o zbyt wielu przetargach rozstrzyga najniższa cena więcej
28 lut, 10:46 | Nieruchomosci | Prawo

NIK: luki w prawie pozwalają cudzoziemcom przejmować ziemię w Polsce

NIK: luki w prawie pozwalają cudzoziemcom przejmować ziemię w Polsce więcej
27 lut, 12:57 | Nieruchomosci | Prawo

Co zrobić, gdy zaleje ci mieszkanie?

więcej
27 lut, 06:01 | Nieruchomosci | Infrastruktura

Rosyjska ruletka na A4

Rosyjska ruletka na A4 więcej
12 lut, 09:31 | Nieruchomosci | Prawo

MF: kto mieszka na parterze i nie korzysta z windy - nie płaci podatku

MF: kto mieszka na parterze i nie korzysta z windy - nie płaci podatku więcej
7 lut, 18:24 | Nieruchomosci | Prawo

Zniesienie współwłasności może wymagać zapłaty PIT-u

więcej
5 lut, 13:17 | Nieruchomosci | Prawo

RM powinna przedstawić Sejmowi skutki działania ustawy deweloperskiej

RM powinna przedstawić Sejmowi skutki działania ustawy deweloperskiej więcej
29 sty, 16:36 | Nieruchomosci | Prawo

NSA o podatku przy sprzedaży działki

NSA o podatku przy sprzedaży działki więcej
24 sty, 16:51 | Nieruchomosci | Prawo

SN: inwestor budowlany musi zapłacić podwykonawcy za wykonane prace

więcej
24 sty, 13:44 | Nieruchomosci | Prawo

Czy można wygrać z uciążliwym sąsiadem

Czy można wygrać z uciążliwym sąsiadem więcej
23 sty, 14:37 | Nieruchomosci | Prawo

SN: użytkowanie wieczyste wygasa, hipoteka pozostaje

więcej
20 sty, 13:35 | Nieruchomosci | Prawo

Sąd Apelacyjny: niedozwolone zapisy w umowach deweloperów

Sąd Apelacyjny: niedozwolone zapisy w umowach deweloperów więcej
15 sty, 14:15 | Nieruchomosci | Prawo

Podatek od nieruchomości

Podatek od nieruchomości więcej
9 sty, 16:20 | Nieruchomosci | Działki budowlane

NSA: rolnik może zapłacić podatek dochodowy od sprzedaży działki rolnej

NSA: rolnik może zapłacić podatek dochodowy od sprzedaży działki rolnej więcej
20 gru 13, 13:07 | Nieruchomosci | Mieszkania

2014 rok w nieruchomościach

2014 rok w nieruchomościach więcej
18 gru 13, 18:23 | Nieruchomosci | Prawo

SN: Skarb Państwa nie może zwlekać z odzyskaniem swojej nieruchomości

więcej

Notowania wybrane

aby oglądnąć wykres potrzebujesz Adobe Flash Player

Get Adobe Flash player

Symbol Kurs Zmiana % Zmiana
WIG-BUDOW
2 262,82 0,21 4,74
WIG-DEWEL
1 470,73 0,02 0,29
BDX
140,80 0,21 0,30
PXM
0,10 -10,00 -0,01
AWB
0,62 1,64 0,01
PBG
2,28 1,79 0,04
MSX
0,14 -- --
MSZ
1,97 1,03 0,02
MSP
17,44 5,57 0,92
DOM
49,39 3,70 1,76
ECH
6,00 0,50 0,03
GNT
0,86 -1,15 -0,01
GTC
7,62 0,53 0,04
JWC
3,78 -0,53 -0,02
LCC
1,97 -- --
OPG
2,72 -4,56 -0,13
TRI
0,81 -- --
PND
9,40 -0,11 -0,01

Stopy procentowe

Rodzaj
Stopa
proc.
Zmiana
(pkt %)
Data
2,71
0,00
21.02.2014
2,51
0,00
21.02.2014
0,29
0,00
21.02.2014
0,02
0,00
28.01.2014
Rodzaj
Stopa
proc.
Zmiana
(pkt %)
Data
2,50
-0,25%
04.07.2013
4,00
-0,25%
04.07.2013
1,00
-0,25%
04.07.2013
Źródło: NBP

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij