Służebność osobista

| 22 lis 12, 13:52

Służebność osobista należy do zamkniętego katalogu ograniczonych praw rzeczowych. Służebność osobista różni się od służebności gruntowych przede wszystkim tym, że uprawnionym z tytułu służebności osobistej nie jest każdorazowy właściciel nieruchomości władnącej, lecz imiennie oznaczona osoba fizyczna - zadaniem i celem służebności osobistej jest zaspokojenie osobistych potrzeb uprawnionego.

Służebność osobista odpowiada treści służebności gruntowej, gdyż może polegać np. na prawie korzystania z cudzej nieruchomości w oznaczonym zakresie - prawie przechodu, przejazdu, czerpania wody, etc. Jak wspomniałem wyżej, celem tej służebności jest zabezpieczenie osobistych potrzeb uprawnionego, nadto w przypadku służebności mieszkania także pośrednio jego domowników.

Podmiotem służebności osobistej może być tylko oznaczona osoba fizyczna, nie można ustanowić służebności osobistej na rzecz osoby prawnej. Podmiotem zobowiązanym z tytułu służebności jest natomiast każdorazowy właściciel nieruchomości obciążonej służebnością osobistą.

Najczęstszym sposobem ustanowienia służebności osobistej jest umowa stron. Umowa ta może być autonomiczna albo wynikać z innego stosunku prawnego np. umowy darowizny czy dożywocia, etc. Warto zaznaczyć, że dla skuteczności umowy, oświadczenie właściciela nieruchomości musi mieć formę aktu notarialnego. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego (z dnia 14 września 1956 r., III CR 236/56) umowa powołująca do życia służebność, w przypadku gdy jest mało precyzyjna i nie wynika z niej, czy strony ukształtowały dany stosunek prawny jako służebność osobistą, czy jako służebność gruntową, niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania, że jest to służebność gruntowa. Rzeczywisty charakter ustanowionej służebności (gruntowa, osobista) powinien być określony na podstawie całokształtu okoliczności, zamierzonego celu ustanowienia służebności, zgodnie z regułami obowiązującymi przy wykładni oświadczeń woli.

Możliwe jest również ustanowienie służebności osobistej mocą orzeczenia sądu w poniższych przypadkach:

  • 1) ustanowienie służebności drogi koniecznej,
  • 2) zniesienie współwłasności,
  • 3) dział spadku,
  • 4) podział majątku wspólnego,
  • 5) żądanie uprawnionego z tytułu umowy przyrzeczonej.

Służebność osobistą można ustanowić także na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a mianowicie na rzecz właścicieli nieruchomości sąsiednich, jeżeli wskutek wywłaszczenia mogą wystąpić dla nich szkody lub niedogodności. Ustanowienie służebności następuje wówczas mocą decyzji administracyjnej. „Jednak ustanawianie służebności w postępowaniu wywłaszczeniowym ma służyć zabezpieczaniu interesów właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, zatem mają zapobiec zmniejszeniu użyteczności tych nieruchomości a nie zaspokajaniu potrzeb osobistych oznaczonych osób fizycznych" (tak B. Burian (w:) E. Gniewek (red.), Komentarz, 2008, s. 467).

Wartym podkreślenia jest fakt, iż służebności osobistej (w tym służebności mieszkania) nie można nabyć w drodze zasiedzenia.

Służebność osobista w polskim porządku prawnym najczęściej ma postać służebności mieszkania, która uregulowana jest w art. 301 - 302 Kodeksu Cywilnego. Jest to najczęściej spotykana służebność osobista towarzysząca przede wszystkim umowie darowizny nieruchomości lub umowie przenoszącej własność gospodarstwa rolnego na następcę. Jej istota zależy od treści konkretnej umowy o ustanowienie służebności mieszkania, zazwyczaj jednak ukształtowana zostaje jako prawo do zamieszkiwania, a więc zajmowania oznaczonych pomieszczeń mieszkalnych do wypoczynku, snu, przyrządzania posiłków, zaspokajania innych potrzeb życiowych, etc. Ważne jest aby w umowie zakres służebności był określony precyzyjnie gdyż praktyka pokazuje, że brak takiego uregulowania często powoduje konflikty i to w najbliższej rodzinie.

Zgodnie z przepisem art. 302 Kodeksu Cywilnego, mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku, a odnosi się to do takich pomieszczeń jak: strych, pralnia, piwnica, komórka czy klatka schodowa, jeżeli tylko nie zostały one jednoznacznie przypisane do poszczególnych mieszkań w danym domu.

Należy wskazać, że jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej (w tym służebności mieszkania) dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę. Przepis używa pojęcia uchybień w liczbie mnogiej, z czego można wnioskować, że pojedyncze uchybienie nie może stanowić podstawy zamiany służebności na rentę nawet wówczas, gdy jest poważne, a nawet rażące.

Na sam koniec rozważań należy jednoznacznie wskazać, iż instytucja służebności mieszkania jest zupełnie odrębną instytucją od „dożywocia” (umowy dożywocia) i nie należy utożsamiać tych instytucji ze sobą.

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Nieruchomosci | Prawo

wczoraj, 12:43 | Nieruchomosci | Prawo

MF sprecyzuje, jak stosować regulacje podatkowe dot. najmu i dzierżawy

więcej
19 paź, 07:15 | Nieruchomosci | Prawo

Koniec dyktatu najniższej ceny w zamówieniach publicznych

Koniec dyktatu najniższej ceny w zamówieniach publicznych więcej
17 paź, 16:50 | Nieruchomosci | Prawo

Komornicy: konieczne zmiany w prawie dotyczące eksmisji

Komornicy: konieczne zmiany w prawie dotyczące eksmisji więcej
17 paź, 15:00 | Nieruchomosci | Prawo

Tański: masowy wykup ziemi przez obcokrajowców nam nie grozi

Tański: masowy wykup ziemi przez obcokrajowców nam nie grozi więcej
17 paź, 11:55 | Nieruchomosci | Prawo

Przebudowa obiektu budowlanego

Przebudowa obiektu budowlanego więcej
17 paź, 11:36 | Nieruchomosci | Prawo

Do kogo należy obowiązek utrzymania balkonu?

Do kogo należy obowiązek utrzymania balkonu? więcej
16 paź, 13:21 | Nieruchomosci | Mieszkania

Mieszkanie bez księgi wieczystej to ryzyko, które może się opłacać

więcej
16 paź, 07:46 | Nieruchomosci | Prawo

Nowotarska Strefa Aktywności Gospodarczej zwalnia z podatku

Nowotarska Strefa Aktywności Gospodarczej zwalnia z podatku więcej
13 paź, 14:01 | Nieruchomosci | Prawo

Możliwości rozwiązania umowy najmu

więcej
10 paź, 12:45 | Nieruchomosci | Dewelopment

Sejm przyjął informację rządu o działaniu ustawy deweloperskiej

więcej
10 paź, 11:53 | Nieruchomosci | Prawo

Sejm przyjął weto do ustawy o ochronie gruntów

Sejm przyjął weto do ustawy o ochronie gruntów więcej
7 paź, 15:46 | Nieruchomosci | Prawo

ZBP: odwrócona hipoteka nie będzie hitem na polskim rynku

więcej
1 paź, 13:57 | Nieruchomosci | Infrastruktura

Priorytety rządu Ewy Kopacz w infrastrukturze: kodeks budowlany, kolej, drogi i porty

Priorytety rządu Ewy Kopacz w infrastrukturze: kodeks budowlany, kolej, drogi i porty więcej
24 wrz, 12:23 | Nieruchomosci | Infrastruktura

NIK negatywnie o nabywaniu nieruchomości pod budowę dróg krajowych

NIK negatywnie o nabywaniu nieruchomości pod budowę dróg krajowych więcej
23 wrz, 10:40 | Nieruchomosci | Prawo

W Sejmie projekt dotyczący zwiększenia ochrony nękanych lokatorów kamienic

więcej
16 wrz, 14:08 | Nieruchomosci | Mieszkania

Związek Deweloperów: złagodzić kryteria MdM dla rodzin wielodzietnych

Związek Deweloperów: złagodzić kryteria MdM dla rodzin wielodzietnych więcej
15 wrz, 06:00 | Nieruchomosci | Mieszkania

Powstanie europejski rynek kredytów mieszkaniowych?

Powstanie europejski rynek kredytów mieszkaniowych? więcej
12 wrz, 11:42 | Nieruchomosci | Prawo

Ustawa o odwróconej hipotece wreszcie gotowa

Ustawa o odwróconej hipotece wreszcie gotowa więcej
12 wrz, 10:12 | Nieruchomosci | Prawo

Czynsz najmu pobrany po ogłoszeniu upadłości przeznacza się na zaspokojenie wierzycieli hipotecznych

Czynsz najmu pobrany po ogłoszeniu upadłości przeznacza się na zaspokojenie wierzycieli hipotecznych więcej
9 wrz, 20:53 | Nieruchomosci | Prawo

Ważą się losy weta prezydenta do ustawy o ochronie gruntów

więcej
8 wrz, 13:25 | Nieruchomosci | Prawo

Czy balkon wliczmy do powierzchni zabudowy budynku?

Czy balkon wliczmy do powierzchni zabudowy budynku? więcej
3 wrz, 08:10 | Nieruchomosci | Prawo

NIK pozytywnie o gospodarowaniu nieruchomościami SP przez władze

NIK pozytywnie o gospodarowaniu nieruchomościami SP przez władze więcej
29 sie, 12:39 | Nieruchomosci | Infrastruktura

Kosakowo: Pomoc publiczna będzie musiała zostać zwrócona?

Kosakowo: Pomoc publiczna będzie musiała zostać zwrócona? więcej
29 sie, 12:17 | Nieruchomosci | Mieszkania

Mieszkania z hipoteką nie trzeba się bać

więcej
26 sie, 22:14 | Nieruchomosci | Prawo

Konsultacje ws. weta prezydenta do noweli ustawy o ochronie gruntów

więcej

Notowania wybrane

aby oglądnąć wykres potrzebujesz Adobe Flash Player

Get Adobe Flash player

Symbol Kurs Zmiana % Zmiana
WIG-BUDOW
2 195,96 -0,07 -1,54
WIG-DEWEL
1 301,20 -0,58 -7,59
BDX
137,10 0,44 0,60
PXM
0,09 -11,11 -0,01
AWB
0,39 -2,56 -0,01
PBG
1,36 -- --
MSZ
2,28 -1,72 -0,04
MSP
13,58 -0,80 -0,11
DOM
43,60 -2,90 -1,30
ECH
6,22 -0,16 -0,01
GNT
0,52 7,69 0,04
GTC
5,71 -2,39 -0,14
JWC
3,28 0,92 0,03
LCC
1,73 -1,70 -0,03
OPG
1,66 0,61 0,01
TRI
0,63 -4,55 -0,03
PND
7,86 -0,88 -0,07

Stopy procentowe

Rodzaj
Stopa
proc.
Zmiana
(pkt %)
Data
2,50
-0,22
10.09.2014
2,30
-0,22
10.09.2014
0,09
-0,24
08.09.2014
0,01
-0,01
08.09.2014
Rodzaj
Stopa
proc.
Zmiana
(pkt %)
Data
2,00
-0,50%
09.10.2014
3,00
-1,00%
09.10.2014
1,00
-0,25%
04.07.2013
Źródło: NBP

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij