Służebność osobista

| 22 lis 12, 13:52

Służebność osobista należy do zamkniętego katalogu ograniczonych praw rzeczowych. Służebność osobista różni się od służebności gruntowych przede wszystkim tym, że uprawnionym z tytułu służebności osobistej nie jest każdorazowy właściciel nieruchomości władnącej, lecz imiennie oznaczona osoba fizyczna - zadaniem i celem służebności osobistej jest zaspokojenie osobistych potrzeb uprawnionego.

Służebność osobista odpowiada treści służebności gruntowej, gdyż może polegać np. na prawie korzystania z cudzej nieruchomości w oznaczonym zakresie - prawie przechodu, przejazdu, czerpania wody, etc. Jak wspomniałem wyżej, celem tej służebności jest zabezpieczenie osobistych potrzeb uprawnionego, nadto w przypadku służebności mieszkania także pośrednio jego domowników.

Podmiotem służebności osobistej może być tylko oznaczona osoba fizyczna, nie można ustanowić służebności osobistej na rzecz osoby prawnej. Podmiotem zobowiązanym z tytułu służebności jest natomiast każdorazowy właściciel nieruchomości obciążonej służebnością osobistą.

Najczęstszym sposobem ustanowienia służebności osobistej jest umowa stron. Umowa ta może być autonomiczna albo wynikać z innego stosunku prawnego np. umowy darowizny czy dożywocia, etc. Warto zaznaczyć, że dla skuteczności umowy, oświadczenie właściciela nieruchomości musi mieć formę aktu notarialnego. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego (z dnia 14 września 1956 r., III CR 236/56) umowa powołująca do życia służebność, w przypadku gdy jest mało precyzyjna i nie wynika z niej, czy strony ukształtowały dany stosunek prawny jako służebność osobistą, czy jako służebność gruntową, niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania, że jest to służebność gruntowa. Rzeczywisty charakter ustanowionej służebności (gruntowa, osobista) powinien być określony na podstawie całokształtu okoliczności, zamierzonego celu ustanowienia służebności, zgodnie z regułami obowiązującymi przy wykładni oświadczeń woli.

Możliwe jest również ustanowienie służebności osobistej mocą orzeczenia sądu w poniższych przypadkach:

  • 1) ustanowienie służebności drogi koniecznej,
  • 2) zniesienie współwłasności,
  • 3) dział spadku,
  • 4) podział majątku wspólnego,
  • 5) żądanie uprawnionego z tytułu umowy przyrzeczonej.

Służebność osobistą można ustanowić także na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a mianowicie na rzecz właścicieli nieruchomości sąsiednich, jeżeli wskutek wywłaszczenia mogą wystąpić dla nich szkody lub niedogodności. Ustanowienie służebności następuje wówczas mocą decyzji administracyjnej. „Jednak ustanawianie służebności w postępowaniu wywłaszczeniowym ma służyć zabezpieczaniu interesów właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, zatem mają zapobiec zmniejszeniu użyteczności tych nieruchomości a nie zaspokajaniu potrzeb osobistych oznaczonych osób fizycznych" (tak B. Burian (w:) E. Gniewek (red.), Komentarz, 2008, s. 467).

Wartym podkreślenia jest fakt, iż służebności osobistej (w tym służebności mieszkania) nie można nabyć w drodze zasiedzenia.

Służebność osobista w polskim porządku prawnym najczęściej ma postać służebności mieszkania, która uregulowana jest w art. 301 - 302 Kodeksu Cywilnego. Jest to najczęściej spotykana służebność osobista towarzysząca przede wszystkim umowie darowizny nieruchomości lub umowie przenoszącej własność gospodarstwa rolnego na następcę. Jej istota zależy od treści konkretnej umowy o ustanowienie służebności mieszkania, zazwyczaj jednak ukształtowana zostaje jako prawo do zamieszkiwania, a więc zajmowania oznaczonych pomieszczeń mieszkalnych do wypoczynku, snu, przyrządzania posiłków, zaspokajania innych potrzeb życiowych, etc. Ważne jest aby w umowie zakres służebności był określony precyzyjnie gdyż praktyka pokazuje, że brak takiego uregulowania często powoduje konflikty i to w najbliższej rodzinie.

Zgodnie z przepisem art. 302 Kodeksu Cywilnego, mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku, a odnosi się to do takich pomieszczeń jak: strych, pralnia, piwnica, komórka czy klatka schodowa, jeżeli tylko nie zostały one jednoznacznie przypisane do poszczególnych mieszkań w danym domu.

Należy wskazać, że jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej (w tym służebności mieszkania) dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę. Przepis używa pojęcia uchybień w liczbie mnogiej, z czego można wnioskować, że pojedyncze uchybienie nie może stanowić podstawy zamiany służebności na rentę nawet wówczas, gdy jest poważne, a nawet rażące.

Na sam koniec rozważań należy jednoznacznie wskazać, iż instytucja służebności mieszkania jest zupełnie odrębną instytucją od „dożywocia” (umowy dożywocia) i nie należy utożsamiać tych instytucji ze sobą.

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Nieruchomosci | Prawo

25 lip, 14:19 | Nieruchomosci | Prawo

Sejm zmienił prawo zamówień publicznych: koniec z dyktatem ceny

Sejm zmienił prawo zamówień publicznych: koniec z dyktatem ceny więcej
24 lip, 12:37 | Nieruchomosci | Prawo

Już niedługo zgłoszenie zamiast pozwolenia na budowę

Już niedługo zgłoszenie zamiast pozwolenia na budowę więcej
22 lip, 16:23 | Finanse | Banki

KNF znowelizowała Rekomendacje K i F, oczekuje wprowadzenia zmian do 1 I 2015 r.

więcej
16 lip, 13:29 | Nieruchomosci | Prawo

WSA: Dzielnice stolicy mogą aktualizować opłaty za użytkowanie wieczyste

WSA: Dzielnice stolicy mogą aktualizować opłaty za użytkowanie wieczyste więcej
10 lip, 16:35 | Rolnictwo | Łowiectwo

TK: Prawo łowieckie niedostatecznie broni praw właścicieli nieruchomości

TK: Prawo łowieckie niedostatecznie broni praw właścicieli nieruchomości więcej
10 lip, 13:03 | Rolnictwo | Prawo

PSL złożył projekt ustawy regulującej obrót nieruchomościami rolnymi

PSL złożył projekt ustawy regulującej obrót nieruchomościami rolnymi więcej
8 lip, 10:33 | Nieruchomosci | Prawo

Polska urbanistyczną ziemią niczyją

Polska urbanistyczną ziemią niczyją więcej
6 lip, 11:29 | Nieruchomosci | Prawo

MIR przygotowuje projekt noweli o planowaniu przestrzennym

MIR przygotowuje projekt noweli o planowaniu przestrzennym więcej
6 lip, 08:21 | Nieruchomosci | Prawo

NFOŚiGW: deweloperzy zainteresowani dopłatami do domów energooszczędnych

NFOŚiGW: deweloperzy zainteresowani dopłatami do domów energooszczędnych więcej
3 lip, 07:10 | Nieruchomosci | Infrastruktura

Wchodzi w życie nowela ustawy o autostradach i funduszu drogowym

Wchodzi w życie nowela ustawy o autostradach i funduszu drogowym więcej
1 lip, 12:50 | Transport | Przewozy kolejowe

Rząd przyjął założenia projektu ws. przyspieszenia inwestycji kolejowych

więcej
16 cze, 13:04 | Nieruchomosci | Prawo

Zabezpiecz mieszkanie na wakacje

więcej
2 cze, 07:06 | Nieruchomosci | Prawo

Eksperci: Kodeks urbanistyczno-budowlany usprawni inwestycje w Polsce

Eksperci: Kodeks urbanistyczno-budowlany usprawni inwestycje w Polsce więcej
30 maja, 10:58 | Nieruchomosci | Prawo

Specustawa drogowa znowelizowana; GDDKiA będzie płacić za upadłości

Specustawa drogowa znowelizowana; GDDKiA będzie płacić za upadłości więcej
28 maja, 09:29 | Nieruchomosci | Prawo

Projekt noweli Prawa geodezyjnego - do Komisji Infrastruktury

Projekt noweli Prawa geodezyjnego - do Komisji Infrastruktury więcej
27 maja, 13:47 | Nieruchomosci | Infrastruktura

Duże firmy będą mogły egzekwować zaległe płatności za budowę dróg

Duże firmy będą mogły egzekwować zaległe płatności za budowę dróg więcej
13 maja, 14:29 | Nieruchomosci | Produkcja materiałów

Rząd przyjął projekt noweli o wyrobach budowlanych

Rząd przyjął projekt noweli o wyrobach budowlanych więcej
8 maja, 20:33 | Nieruchomosci | Prawo

Obligatoryjny nakaz rozbiórki inwestycji

więcej
8 maja, 12:30 | Nieruchomosci | Prawo

Roboty budowlane a dzielenie zamówienia publicznego

więcej
2 maja, 15:20 | Nieruchomosci | Prawo

Jak najkorzystniej opodatkować wynajem mieszkania

więcej
29 kwi, 16:42 | Nieruchomosci | Prawo

Rząd przyjął projekt o charakterystyce energetycznej budynków

więcej
29 kwi, 15:00 | Nieruchomosci | Infrastruktura

Rząd przyjął projekt zmian w specustawie drogowej

Rząd przyjął projekt zmian w specustawie drogowej więcej
28 kwi, 19:02 | Nieruchomosci | Prawo

Rząd wycofuje się z podwyżek podatku za garaż

Rząd wycofuje się z podwyżek podatku za garaż więcej
28 kwi, 13:23 | Nieruchomosci | Prawo

Projekt o charakterystyce energetycznej trafi pod obrady rządu

Projekt o charakterystyce energetycznej trafi pod obrady rządu więcej
28 kwi, 13:05 | Nieruchomosci | Infrastruktura

Projekt zmiany Prawa zamówień publicznych: koniec dyktatu najniższej ceny

Projekt zmiany Prawa zamówień publicznych: koniec dyktatu najniższej ceny więcej

Notowania wybrane

aby oglądnąć wykres potrzebujesz Adobe Flash Player

Get Adobe Flash player

Symbol Kurs Zmiana % Zmiana
WIG-BUDOW
2 001,50 -- --
WIG-DEWEL
1 402,61 -- --
BDX
118,40 -- --
PXM
0,08 -- --
AWB
0,32 -- --
PBG
1,46 -- --
MSZ
1,78 -- --
MSP
11,98 -- --
DOM
42,86 -- --
ECH
6,22 -- --
GNT
0,25 -- --
GTC
7,30 -- --
JWC
3,24 -- --
LCC
1,88 -- --
OPG
1,86 -- --
TRI
0,70 -- --
PND
8,11 -- --

Stopy procentowe

Rodzaj
Stopa
proc.
Zmiana
(pkt %)
Data
2,72
0,01
13.05.2014
2,52
0,01
13.05.2014
0,34
0,05
12.05.2014
0,02
-0,01
12.05.2014
Rodzaj
Stopa
proc.
Zmiana
(pkt %)
Data
2,50
-0,25%
04.07.2013
4,00
-0,25%
04.07.2013
1,00
-0,25%
04.07.2013
Źródło: NBP

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij