Spółka komandytowo-akcyjna

16 kwi 12, 11:00
fot. Shutterstock

Spółką komandytowo-akcyjną jest spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem.

Cechy spółki komandytowo-akcyjnej

Stanowi ona swego rodzaju połączenie cech spółek osobowych (spółki jawnej i komandytowej) oraz kapitałowych (spółki akcyjnej). Do spółki komandytowo-akcyjnej stosuje się w zasadzie:

a)w zakresie stosunku prawnego komplementariuszy i między sobą, i wobec wszystkich akcjonariuszy, jak i wobec osób trzecich, a także do wkładów tych wspólników do spółki, z wyłączeniem wkładów na kapitał zakładowy - odpowiednio przepisy K.s.h. dotyczące spółki jawnej, 

b)w pozostałych sprawach - odpowiednio przepisy K.s.h. dotyczące spółki akcyjnej, w tym przepisy dotyczące kapitału zakładowego, wkładów akcjonariuszy, akcji, rady nadzorczej i walnego zgromadzenia.

Plusy spółki komandytowo-akcyjnej: Minusy spółki komandytowo-akcyjnej:
- możliwość działania na dużą skalę, - wymagany minimalny kapitał zakładowy - 50.000 zł,
- możliwość pozyskiwania kapitału przez emisję akcji,
- odpowiedzialność komplementariuszy za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem osobistym bez ograniczeń, osobiście, solidarnie (choć subsydiarnie),
- wyłączenie odpowiedzialności osobistej akcjonariuszy za zobowiązania spółki (ryzykują oni tylko swym wkładem);
- znaczny formalizm przy zakładaniu oraz prowadzeniu działalności w tej formie (np. konieczność wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS);
- możliwość ujawnienia w nazwie firmy nazwiska tylko jednego z komplementariuszy,
- komplementariusz nie musi uczestniczyć w pokryciu kapitału zakładowego,
- statut spółki musi być zawarty w formie aktu notarialnego,
- komplementariusz decyduje o sprawach spółki, a akcjonariusz może działać w imieniu spółki tylko jako pełnomocnik,
- konieczność zapłaty podatku czynności cywilnoprawnych od umowy spółki, opłaty od wpisu do rejestru przedsiębiorstw i jego ogłoszenia,
- możliwość wniesienia do spółki wkładu rzeczowego przez komplementariuszy,
- pisma i zamówienia handlowe składane przez spółkę w formie papierowej i elektronicznej, a także informacje na stronach internetowych spółki powinny zawierać określone dane,
- dogodny sposób pozyskiwania kapitału na przedsięwzięcia przez wyłączenie odpowiedzialności akcjonariuszy za zobowiązania spółki,
- brak osobowości prawnej,
- konieczność prowadzenia pełnej księgowości.   
- brak podwójnego opodatkowania – dochodu spółki i osobno dywidendy dla wspólników.  

Taka forma przeznaczona jest raczej do wykonywania działalności w większym rozmiarze. Kapitał zakładowy spółki komandytowo-akcyjnej powinien wynosić minimum 50.000 złotych. Taka forma działalności pozwala na pozyskanie kapitału przez emisję akcji. Przed rejestracją spółki należy wpłacić co najmniej 1/4 kapitału obejmowanego za wkłady pieniężne (przy wkładach wyłącznie niepieniężnych - kapitał można opłacać w ciągu roku od rejestracji, ale przed rejestracją należy zgromadzić kapitał równy 1/4 minimalnego kapitału w takiej spółce).

Kodeks spółek handlowych ukształtował ją jako spółkę osobową, a więc nie posiada ona osobowości prawnej. Ma jednak podmiotowość prawną jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której przepis szczególny przyznaje zdolność prawną. Ma zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych oraz zdolność sądową, procesową, wekslową i upadłościową. Spółka komandytowo-akcyjna jest wyodrębniona organizacyjnie i majątkowo do swych wspólników. Działa ona pod własną firmą. Firma spółki komandytowo-akcyjnej powinna zawierać nazwiska jednego lub kilku komplementariuszy i dodatkowe oznaczenie „spółka komandytowo-akcyjna”. Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu „S. K. A.”  Jeżeli komplementariuszem jest osoba prawna, firma spółki komandytowo-akcyjnej powinna zawierać pełne brzmienie firmy (nazwy) tej osoby prawnej z dodatkowym oznaczeniem „spółka komandytowo-akcyjna”. Nie wyklucza to zamieszczenia nazwiska komplementariusza, który jest osobą fizyczną. 

Nazwisko albo firma (nazwa) akcjonariusza nie może być zamieszczane w firmie spółki. W przypadku zamieszczenia nazwiska albo firmy (nazwy) akcjonariusza w firmie spółki akcjonariusz ten odpowiada wobec osób trzecich tak jak komplementariusz.

Pisma i zamówienia handlowe składane przez spółkę komandytowo-akcyjną w formie papierowej i elektronicznej, jak i informacje na stronach internetowych spółki powinny zawierać:

1) firmę spółki, jej siedzibę i adres, 

2) oznaczenie sądu rejestrowego, w którym przechowywana jest dokumentacja spółki oraz numer pod którym spółka jest wpisana do rejestru, 

3) numer identyfikacji podatkowej (NIP), 

4) wysokość kapitału zakładowego i kapitału wpłaconego. 

Komplementariusz oraz akcjonariusz uczestniczą w zysku spółki proporcjonalnie do ich wkładów wniesionych do spółki, chyba że statut stanowi inaczej. Jeśli w statucie nie postanowiono inaczej, komplementariuszowi nie pozbawionemu prawa prowadzenia spraw spółki, który pobiera wynagrodzenie z tytułu podejmowania czynności reprezentacji spółki i prowadzenia spraw spółki, przekazanych do kompetencji walnego zgromadzenia bądź rady nadzorczej, nie przysługuje udział w zysku spółki w części odpowiadającej wkładowi jego pracy do spółki.

Prowadzenie spraw spółki

Komplementariuszami i akcjonariuszami mogą być zarówno osoby fizyczne, osoby prawne, jak też tzw. ułomne osoby prawne. Akcjonariusz jest obowiązany tylko do świadczeń określonych w statucie.Prawo do prowadzenia bieżących spraw spółki mają natomiast jedynie komplemantariusze. Każdy komplementariusz ma generalnie prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Statut spółki może jednak przewidywać, że prowadzenie spraw spółki powierza się jednemu albo kilku komplementariuszom. Zmiana statutu, pozbawiająca prawa prowadzenia spraw spółki lub przyznająca takie prawo komplementariuszowi dotychczas go pozbawionemu, wymaga zgody wszystkich pozostałych komplementariuszy.

Komplementariusz nie ma prawa prowadzenia spraw spółki, przekazanych do kompetencji walnego zgromadzenia albo rady nadzorczej przez przepisy K.s.h. lub statut spółki.

W spółce komandytowo-akcyjnej można ustanowić radę nadzorczą. Jeżeli natomiast liczba akcjonariuszy przekracza 25 osób, to ustanowienie rady nadzorczej jest obowiązkowe. Członków rady nadzorczej powołuje i odwołuje walne zgromadzenie. W zasadzie komplementariusz albo jego pracownik nie może być członkiem rady nadzorczej.

Rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. Rada nadzorcza może jednak delegować swoich członków do czasowego wykonywania czynności komplementariuszy w razie, gdy żaden z komplementariuszy uprawnionych do prowadzenia spraw spółki i do jej reprezentowania nie może sprawować swoich czynności. Rada nadzorcza albo w jej braku pełnomocnik powołany uchwałą walnego zgromadzenia może wytoczyć, w imieniu spółki, powództwo o odszkodowanie przeciwko komplementariuszom niepozbawionym prawa do prowadzenia spraw spółki lub jej reprezentowania.

Statutowym organem spółki jest też walne zgromadzenie. Walne zgromadzenie może być zwyczajne albo nadzwyczajne. Prawo uczestniczenia w walnym zgromadzeniu ma akcjonariusz i komplementariusz - także w przypadku, kiedy nie jest akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej. Każda akcja objęta bądź nabyta przez osobę, która nie jest komplementariuszem, daje prawo do 1 głosu, chyba że w statucie postanowiono inaczej. Nie można całkowicie pozbawić akcjonariusza prawa głosu. Każda akcja objęta lub nabyta przez komplementariusza daje prawo do 1 głosu.

Uchwały walnego zgromadzenia wymaga m.in.:

1) rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania komplementariuszy z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego spółki za ubiegły rok obrotowy,  

2) udzielenie komplementariuszom prowadzącym sprawy spółki absolutorium z wykonania przez nich obowiązków,  

3) udzielenie członkom rady nadzorczej absolutorium z wykonania przez nich obowiązków,  

4) wybór biegłego rewidenta, chyba ze statut przewiduje w tej sprawie kompetencję rady nadzorczej,  

5) rozwiązanie spółki,

6) sprawy wymienione w statucie spółki. 

Zgody wszystkich komplementariuszy wymagają, pod rygorem nieważności, uchwały walnego zgromadzenia w sprawach:

1) powierzenia prowadzenia spraw oraz reprezentowania spółki jednemu albo kilku komplementariuszom,  

2) podziału zysku za rok obrotowy w części przypadającej akcjonariuszom,  

3) zbycia i wydzierżawienia przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienia na nim prawa użytkowania,  

4) zbycia nieruchomości spółki,  

5) podwyższenia i obniżenia kapitału zakładowego,  

6) emisji obligacji,  

7) połączenia i przekształcenia spółki,  

8) zmiany statutu,  

9) rozwiązania spółki,  

10) innych czynności przewidzianych w dziale niniejszym lub w statucie.  

Zgody większości komplementariuszy wymagają natomiast, pod rygorem nieważności, uchwały walnego zgromadzenia w sprawach:

1) podziału zysku za rok obrotowy w części przypadającej komplementariuszom,  

2) sposobu pokrycia straty za ubiegły rok obrotowy,  

3) innych czynności przewidzianych w statucie.  

Podatki i księgowość

W przypadku spółki komandytowo-akcyjnej podatnikiem podatku dochodowego nie jest spółka, ale każdy wspólnik tej spółki indywidualnie, jak w innych spółkach osobowych. Zależnie od tego, czy są to osoby fizyczne, czy osoby prawne, wspólnicy podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (według ich wyboru: albo podatkiem dochodowym według skali podatkowej, albo podatkiem liniowym) bądź podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT) na zasadach ogólnych. Określenia wysokości przychodu, dochodu do opodatkowania i należnego podatku dochodowego dokonuje się dla poszczególnych wspólników osobno. Generalnie, jak dotąd, przychody z udziału w spółce komandytowej uznaje się za przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną (np. w spółce komandytowo-akcyjnej), ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy i praw majątkowych łączy się z przychodami każdego wspólnika proporcjonalnie do posiadanego udziału. Gdy nie ma przeciwnego dowodu, przyjmuje się, że udziały wspólników są równe. Zasady te stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, zwolnień i ulg podatkowych oraz do obniżenia dochodu, podstawy opodatkowania lub podatku. A zatem wspólnik spółki komandytowo-akcyjnej powinien do swoich przychodów opodatkowanych na zasadach ogólnych (CIT lub PIT) doliczać przychody z udziału w spółce (udziału w jej zyskach).

W dniu 16 stycznia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął jednak uchwałę (sygn. akt II FPS 1/11) dotyczącą sposobu opodatkowania przychodu (dochodu) akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej będącego spółką kapitałową. Orzekł on, że przychód (dochód) spółki kapitałowej będącej akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej podlega opodatkowaniu w dniu otrzymania dywidendy. Tym samym opodatkowaniu nie podlega dochód przypadający na akcjonariusza w trakcie roku obrotowego. Pozwala to spółce kapitałowej na odroczenie opodatkowania dochodu do momentu jego wypłaty na rzecz akcjonariusza.

W spółce komandytowo-akcyjnej konieczne jest prowadzenie pełnej księgowości (tzn. należy stosować się do przepisów ustawy o rachunkowości).

Spółka komandytowo-akcyjna może być podatnikiem VAT. 

Powstanie spółki

Osoby, które podpisują statut, są założycielami spółki. Statut powinni podpisać co najmniej wszyscy komplementariusze.

Statut spółki komandytowo-akcyjnej musi być sporządzony w formie aktu notarialnego i powinien zawierać:

1) firmę i siedzibę spółki,  

2) przedmiot działalności spółki,  

3) czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony,  

4) oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego komplementariusza oraz ich wartość,  

5) wysokość kapitału zakładowego, sposób jego zebrania, wartość nominalną akcji i ich liczbę ze wskazaniem, czy akcje są imienne, czy na okaziciela,  

6) liczbę akcji poszczególnych rodzajów i związane z nimi uprawnienia, jeżeli mają być wprowadzone akcje różnych rodzajów,  

7) nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) komplementariuszy oraz ich siedziby, adresy albo adresy do doręczeń,  

8) organizację walnego zgromadzenia i rady nadzorczej, jeżeli ustawa lub statut przewiduje ustanowienie rady nadzorczej.  

Komplementariusz może wnieść wkład do spółki komandytowo-akcyjnej na kapitał zakładowy lub na inne fundusze. Wniesienie przez komplementariusza wkładu na kapitał zakładowy nie wyłącza jego nieograniczonej odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

Zgłoszenie spółki komandytowo-akcyjnej do sądu rejestrowego powinno zawierać:

1) firmę, siedzibę i adres spółki,  

2) przedmiot działalności spółki,  

3) wysokość kapitału zakładowego, liczbę i wartość nominalną akcji,  

4) liczbę akcji uprzywilejowanych i rodzaj uprzywilejowania, jeżeli statut je przewiduje,  

5) wzmiankę, jaka część kapitału zakładowego została wpłacona przed zarejestrowaniem,

6) nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) komplementariuszy oraz okoliczności dotyczące ograniczenia ich zdolności do czynności prawnych, jeżeli takie istnieją,  

7) nazwiska i imiona osób uprawnionych do reprezentowania spółki i sposób reprezentacji; w przypadku gdy komplementariusze powierzyli tylko niektórym spośród siebie prowadzenie spraw spółki - zaznaczenie tej okoliczności,  

8) jeżeli przy zawiązaniu spółki akcjonariusze wnoszą wkłady niepieniężne - zaznaczenie tej okoliczności,  

9) czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.  

Wszelkie zmiany ww. danych też powinny zostać zgłoszone sądowi rejestrowemu.

Spółka komandytowo-akcyjna powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców (KRS). Osoby, które działały w imieniu spółki po jej zawiązaniu, a przed jej wpisem do rejestru, odpowiadają solidarnie.

Odpowiedzialność za zobowiązania

Wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. Akcjonariusz nie odpowiada natomiast za zobowiązania spółki.

Za zobowiązania spółki komandytowo-akcyjnej odpowiada więc:  

1) po pierwsze spółka - jest to odpowiedzialność nieograniczona (spółka odpowiada całym swoim majątkiem) i pierwszorzędna (spółka odpowiada za swoje zobowiązania w pierwszej kolejności);  

2) po drugie każdy z komplementariuszy - ich odpowiedzialność jest osobista (odpowiadają swym osobistym majątkiem) i nieograniczona (odpowiadają całym swoim majątkiem), a także subsydiarna (tj. wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku osobistego wspólnika jedynie wówczas, kiedy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna). Jeśli w spółce uczestniczy więcej niż jeden komplementariusz wszyscy komplementariusze odpowiadają solidarnie.

Jeśli statut dopuszcza przyjęcie do spółki nowego komplementariusza, dotychczasowy akcjonariusz może uzyskać status komplementariusza albo też osoba trzecia może przystąpić do spółki w charakterze komplementariusza, za zgodą wszystkich dotychczasowych komplementariuszy. Oświadczenie nowego komplementariusza oraz oznaczenie wartości jego wkładów, a także zgoda na brzmienie statutu wymaga formy aktu notarialnego. Nowy komplementariusz odpowiada również za zobowiązania spółki istniejące w chwili wpisania go do KRS.

Spółkę reprezentują komplementariusze, których z mocy statutu lub prawomocnego orzeczenia sądu nie pozbawiono prawa reprezentowania spółki. Akcjonariusz może reprezentować spółkę jedynie jako pełnomocnik.

Postanowienia statutu niezgodne z powyższymi zasadami odpowiedzialności nie wywołują skutków prawnych wobec osób trzecich.

Tylko komplementariusz spółki komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki1

Zakończenie działalności w spółce komandytowo-akcyjnej

Rozwiązanie spółki powodują:  

  • przyczyny przewidziane w statucie,  
  • uchwała walnego zgromadzenia o rozwiązaniu spółki,  
  • ogłoszenie upadłości spółki,  
  • śmierć, ogłoszenie upadłości lub wystąpienie jedynego komplementariusza, chyba że statut stanowi inaczej,  
  • inne przyczyny przewidziane prawem.  

Ogłoszenie upadłości akcjonariusza nie stanowi przyczyny rozwiązania spółki.  

Wypowiedzenie umowy spółki przez komplementariusza i jego wystąpienie ze spółki jest dopuszczalne, jeżeli statut tak stanowi. Stosuje się przy tym odpowiednio zasady takie jak w przypadku spółki jawnej.  

Akcjonariuszowi nie przysługuje zaś prawo wypowiedzenia umowy spółki.  

Poza tym do rozwiązania i likwidacji spółki komandytowo-akcyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące likwidacji spółki akcyjnej. Likwidatorami są komplementariusze mający prawo prowadzenia spraw spółki, chyba że statut lub uchwała walnego zgromadzenia, powzięta za zgodą wszystkich komplementariuszy, stanowi inaczej.  

Anna Jeleńska

1 Zob. art. 115 Ordynacji podatkowej.

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Firma | Zakładam firmę

19 maja, 07:10 | Wiadomości | Kraj

Mazowieckie: dwa ostatnie nabory dla bezrobotnych chcących założyć własne firmy

Mazowieckie: dwa ostatnie nabory dla bezrobotnych chcących założyć własne firmy więcej
18 lut, 14:18 | Wiadomości | Kraj

W Sejmie projekt kilkakrotnie skracający czas rejestracji firmy

W Sejmie projekt kilkakrotnie skracający czas rejestracji firmy więcej
4 lut, 18:51 | Firma | Finansowanie

Kapitał na start

Kapitał na start więcej
10 gru 13, 18:50 | Firma | Prawo

Finansowanie biznesu emisją akcji w ramach spółki osobowej

więcej
18 lis 13, 13:39 | Firma | Zakładam firmę

Startup w pięciu krokach

Startup w pięciu krokach więcej
12 lis 13, 15:13 | Firma | Prawo

Jak założyć spółkę cywilną?

Jak założyć spółkę cywilną? więcej
8 lis 13, 06:00 | Marketing

Brand24, czyli start-upy z kanapy

Brand24, czyli start-upy z kanapy więcej
9 paź 13, 19:19 | Marketing

Wymyśl dobrą nazwę dla firmy

Wymyśl dobrą nazwę dla firmy więcej
16 kwi 12, 17:00 | Firma | Zakładam firmę

Firma jednoosobowa

Firma jednoosobowa więcej
16 kwi 12, 16:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka partnerska

Spółka partnerska więcej
16 kwi 12, 15:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka jawna

Spółka jawna więcej
16 kwi 12, 14:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka cywilna

Spółka cywilna więcej
16 kwi 12, 13:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością więcej
16 kwi 12, 12:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka komandytowa

Spółka komandytowa więcej
16 kwi 12, 10:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka akcyjna

Spółka akcyjna więcej
| Firma | Zakładam firmę

Którą formę spółki wybrać?

Którą formę spółki wybrać? więcej

Wszystko o podatku

Pokaż

Kursy średnie NBP

01.09.2014
waluta
kurs
zmiana (%)
3,2035
0,22
4,2099
-0,07
3,4901
-0,08
5,3260
0,38

Stopy procentowe

Rodzaj
Stopa
proc.
Zmiana
(pkt %)
Data
2,72
0,01
13.05.2014
2,52
0,01
13.05.2014
0,34
0,05
12.05.2014
0,02
-0,01
12.05.2014
Rodzaj
Stopa
proc.
Zmiana
(pkt %)
Data
2,50
-0,25%
04.07.2013
4,00
-0,25%
04.07.2013
1,00
-0,25%
04.07.2013
Źródło: NBP

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij