Firma jednoosobowa

16 kwi 12, 17:00
fot. Shutterstock

„Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem...” – dla wielu to kusząca perspektywa. Dlatego wielu przedsiębiorczych Polaków zakłada działalność gospodarczą, by samodzielnie pracować na własny sukces. Indywidualna działalność gospodarcza jest to wygodna forma prowadzenia zwłaszcza niewielkich przedsięwzięć gospodarczych.

Działalność gospodarcza i przedsiębiorca

Działalnością gospodarczą, według ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (art. 2), jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Plusy firmy jednoosobowej: Minusy firmy jednoosobowej:  
- coraz prościej i tanio można założyć jednoosobową firmę („jedno okienko” i „zero okienka” - przez Internet), - właściciel odpowiada całym swym majątkiem osobistym za zobowiązania firmy,
- trudność w pozyskaniu kapitału na rynku kapitałowym bądź przez przyjęcie nowego współpracownika,
- brak określonego minimalnego kapitału na założenie firmy,
- konieczność opłacania zryczałtowanych składek ZUS bez względu na uzyskiwane dochody,
- duża swoboda organizowania działalności, możliwość rozbudowy przedsiębiorstwa, zatrudniania wielu podwładnych,
- konieczność ujawnienia imienia i nazwiska w nazwie przedsiębiorstwa,
- praktyczna niemożność „ogarnięcia” przedsiębiorstwa większych rozmiarów przez jednego właściciela.  
- możliwa pełna kontrola nad wszystkimi sprawami firmy,
- jest to wygodna forma prowadzenia niewielkich przedsięwzięć gospodarczych;
- możliwość stosowania uproszczonej księgowości (przy obrotach poniżej 1.200.000 euro),
- możliwe różne formy opodatkowania w zależności od rodzaju działalności,
- prosty sposób zamknięcia firmy,
- brak podwójnego opodatkowania.  

Do cech działalności gospodarczej, które świadczą o jej prowadzeniu, należą:

  • ciągłość wykonywania działalności gospodarczej – która oznacza, iż nie może być ona prowadzona incydentalnie, ale może być prowadzona np. sezonowo;
  • zarobkowość – a więc aktywność człowieka, która nie służy zwiększaniu jego bogactwa, nie jest działalnością gospodarczą, nawet gdyby polegała na wytwarzaniu dóbr czy świadczeniu usług (np. działalność charytatywna);
  • zorganizowanie – to cecha uzależniona od rozmiarów prowadzonej działalności. Dla osobistego wykonywania wielu usług za „zorganizowanie” uznaje się już samo ustalenie godzin i miejsca przyjmowania oraz wykonywania zleceń. Przedsiębiorca prowadzący działalność na dużą skalę będzie zaś tworzył o wiele bardziej skomplikowane przedsiębiorstwo, niekiedy z oddziałami, zatrudniał wielu pracowników oraz organizował pracę zatrudnionych w rozmaity sposób.

Przedsiębiorcą – zgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z 2 ostatnich lat obrotowych:

  • zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
  • osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych  nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.

Za małego przedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z 2 ostatnich lat obrotowych:

  • zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników oraz
  • osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 milionów euro.

Za średniego przedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z 2 ostatnich lat obrotowych:

  • zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników oraz
  • osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 43 milionów euro.

Wyrażone w euro wielkości przelicza się przy tym na złote według średniego kursu ogłaszanego przez NBP w ostatnim dniu roku obrotowego wybranego do określenia statusu przedsiębiorcy.

Zakładanie firmy

Żeby osoba fizyczna mogła rozpocząć działalność gospodarczą - w formie indywidualnej działalności gospodarczej lub w formie spółki cywilnej - powinna uzupełnić i złożyć wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Zadaniem CEIDG jest: 

1) ewidencjonowanie przedsiębiorców będących osobami fizycznymi; 

2) udostępnianie informacji o przedsiębiorcach i innych podmiotach w zakresie wskazanym w ustawie; 

3) umożliwienie wglądu do danych bezpłatnie udostępnianych przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego; 

4) umożliwienie ustalenia terminu i zakresu zmian wpisów w CEIDG oraz wprowadzającego je organu. 

Od dnia 1 lipca 2011 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i nowy formularz CEIDG-1 wniosku do rejestracji działalności gospodarczej osób fizycznych (w wersji papierowej i elektronicznej), w miejsce dotychczasowego formularza EDG-1. Wniosek ten służy wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i stanowi jednocześnie zgłoszenie do ZUS/KRUS, GUS oraz naczelnika urzędu skarbowego.

Od 1 lipca 2011 r. każdy przedsiębiorca może zarejestrować swoją firmę także przez Internet, posługując się elektronicznym formularzem Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Ułatwienie takie wprowadziła nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Możliwe stało się dzięki temu zarejestrowanie firmy w ciągu jednego dnia. Przepływ danych między rejestrami urzędów odbywa się automatycznie, a podane informacje zostaną natychmiast zweryfikowane.

Wzór dokumentu elektronicznego „CEIDG-1 - Wniosek o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej” został opublikowany w Centralnym Repozytorium ePUAP.

Wniosek o wpis do CEIDG składany w formie dokumentu elektronicznego powinien być:

  • opatrzony podpisem elektronicznym, weryfikowanym za pomocą kwalifikowanego certyfikatu, przy zachowaniu zasad przewidzianych w przepisach o podpisie elektronicznym,
  • albo podpisywany podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP1,
  • albo podpisany podpisem osobistym, o którym mowa w przepisach o dowodach osobistych,
  • albo podpisywany w inny sposób akceptowany przez system CEIDG umożliwiający jednoznaczną identyfikację osoby składającej wniosek i czas jego złożenia.

Wniosek CEIDG-1 dla osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą jest jednocześnie:

  • wnioskiem o uzyskanie, zmianę albo skreślenie wpisu w rejestrze REGON;
  • zgłoszeniem identyfikacyjnym albo aktualizacyjnym do naczelnika urzędu skarbowego (NIP);
  • oświadczeniem o wyborze formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
  • zgłoszeniem albo zmianą zgłoszenia płatnika składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
  • oświadczeniem o kontynuowaniu ubezpieczenia społecznego rolników.

Integralną częścią wniosku o wpis do CEIDG jest więc żądanie: 
1. wpisu albo zmiany wpisu do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON); 
2. zgłoszenia identyfikacyjnego albo aktualizacyjnego, o którym mowa w przepisach o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników; 
3. zgłoszenia płatnika składek albo jego zmiany w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych albo zgłoszenia oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia społecznego rolników w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, 
4. przyjęcia oświadczenia o wyborze przez przedsiębiorcę formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych albo wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej. 

Zgłoszenie osoby ubezpieczonej, czyli osoby prowadzącej działalność gospodarczą oraz innych ubezpieczonych (osoby współpracującej, pracowników, zleceniobiorców), do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego następuje jednak niezależnie od złożenia wniosku CEIDG-1, w formie zgłoszenia ZUS ZUA albo ZUS ZZA, przekazywanego w formie elektronicznej lub pisemnej bezpośrednio do ZUS. Przedsiębiorca jest zobowiązany do złożenia dokumentu ZUS ZUA lub ZUS ZZA w terminie 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń.

Cechy firmy jednoosobowej

Jednoosobowa działalność gospodarcza (nie ma tu znaczenia liczba osób zatrudnionych w takiej firmie) jest najprostszą formą prowadzenia działalności gospodarczej.

Rozmiar działalności nie jest w żaden sposób ograniczony, łatwo ją rozszerzyć albo zlikwidować.

Z chwilą wpisania do ewidencji (CEIDG) osoba fizyczna uzyskuje tym samym status przedsiębiorcy. Podjęcie działalności gospodarczej wymaga ponadto spełnienia wielu innych obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu czy określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych.

W praktyce ta forma prowadzenia działalności gospodarczej sprawdza się przy prowadzeniu niewielkich i średnich przedsięwzięć gospodarczych, niewymagających udziału wspólników. 

Odpowiedzialność za zobowiązania

Przedsiębiorca jednoosobowy odpowiada za zobowiązania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą całym majątkiem osobistym, a dodatkowo wspólnym majątkiem małżonków. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wierzyciel dłużnika będącego w związku małżeńskim może się zaspokoić z majątku osobistego małżonka będącego dłużnikiem, z majątku wspólnego obojga małżonków i z niektórych tylko składników majątku osobistego należącego do małżonka dłużnika.

Zależnie od tytułu wierzytelności i jej zabezpieczenia, wierzyciel zazwyczaj musi dochodzić swoich roszczeń poprzez uzyskanie tytułu egzekucyjnego w postępowaniu sądowym, z ewentualnym zabezpieczeniem wierzytelności w postępowaniu zabezpieczającym. Postępowanie egzekucyjne obejmuje najczęściej minimum 2 stadia:

1. Uzyskiwanie tytułu egzekucyjnego może trwać nawet kilkanaście miesięcy; a to ze względu na określone terminy sądowe, stosunkowo niewielkie wymogi co do składania sprzeciwu lub zażalenia od nakazu zapłaty, a także różne sposoby przedłużania postępowania przez dłużnika. Tytułem egzekucyjnym (według art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego) jest np. orzeczenie sądu prawomocne bądź podlegające natychmiastowej wykonalności, ugoda zawarta przed sądem, a także akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji. Jeżeli zatem podstawą roszczenia jest bankowy tytuł egzekucyjny bądź gdy dłużnik podda się egzekucji wprost przez akt notarialny, postępowanie będzie o wiele szybsze.

2. Następnie trzeba uzyskać tytuł wykonawczy, a więc tytuł egzekucyjny powinien zostać zaopatrzony przez sąd w klauzulę wykonalności (zgodnie z art. 776 K.p.c.). Ten kolejny etap postępowania egzekucyjnego również trwa bardzo długo i nie gwarantuje pełnego zaspokojenia wierzyciela; a to ze względu na obowiązujące regulacje proceduralne, możliwość składania zażaleń na czynności komornika i powództw przeciwegzekucyjnych, a także na konieczność uzyskania klauzuli wykonalności na współmałżonka oraz uwzględnienia ewentualnych małżeńskich umów majątkowych.

Przedsiębiorca a podatki

Do możliwych (zależnie od przedmiotu i rozmiarów prowadzonej działalności) form opodatkowania przedsiębiorcy prowadzącego indywidualną działalność gospodarczą podatkiem dochodowym od osób fizycznych należą:

  • podatek dochodowy od osób fizycznych na zasadach ogólnych (wg skali podatkowej) – przy prowadzeniu pełnej księgowości według ustawy o rachunkowości (księgi handlowe) albo podatkowej księgi przychodów i rozchodów;
  • podatek liniowy (19%) – przy prowadzeniu pełnej księgowości bądź podatkowej księgi przychodów i rozchodów; 
  • ryczałt od przychodów ewidencjonowanych;
  • karta podatkowa.

Indywidualny przedsiębiorca może być podatnikiem VAT oraz np. podatnikiem podatku od nieruchomości (od nieruchomości wykorzystywanych na potrzeby firmy).

Anna Jeleńska

Widzisz błąd na stronie? Wyślij wiadomość do redakcji

Napisz do nas

zamknij
Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych.
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.
Napisz komentarz...

 












Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Komentarze

panjan123 : jak w UK kwota zwolniona z podatku dochodowego to kilka tysięcy funtów, ZUS od wysokości zarobków, skasować kody PKD, rok na wypróbowanie firmy i wszystko będzie OK. a nie tak jak teraz ZUS od pierwszego dnia.
http://www.nowapsychologiabiznesu.pl
30 mar 17:19
Liczba głosów:0
0%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:

Firma | Zakładam firmę

19 maja, 07:10 | Wiadomości | Kraj

Mazowieckie: dwa ostatnie nabory dla bezrobotnych chcących założyć własne firmy

Mazowieckie: dwa ostatnie nabory dla bezrobotnych chcących założyć własne firmy więcej
18 lut, 14:18 | Wiadomości | Kraj

W Sejmie projekt kilkakrotnie skracający czas rejestracji firmy

W Sejmie projekt kilkakrotnie skracający czas rejestracji firmy więcej
4 lut, 18:51 | Firma | Finansowanie

Kapitał na start

Kapitał na start więcej
10 gru 13, 18:50 | Firma | Prawo

Finansowanie biznesu emisją akcji w ramach spółki osobowej

więcej
18 lis 13, 13:39 | Firma | Zakładam firmę

Startup w pięciu krokach

Startup w pięciu krokach więcej
12 lis 13, 15:13 | Firma | Prawo

Jak założyć spółkę cywilną?

Jak założyć spółkę cywilną? więcej
8 lis 13, 06:00 | Marketing

Brand24, czyli start-upy z kanapy

Brand24, czyli start-upy z kanapy więcej
9 paź 13, 19:19 | Marketing

Wymyśl dobrą nazwę dla firmy

Wymyśl dobrą nazwę dla firmy więcej
16 kwi 12, 16:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka partnerska

Spółka partnerska więcej
16 kwi 12, 15:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka jawna

Spółka jawna więcej
16 kwi 12, 14:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka cywilna

Spółka cywilna więcej
16 kwi 12, 13:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością więcej
16 kwi 12, 12:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka komandytowa

Spółka komandytowa więcej
16 kwi 12, 11:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka komandytowo-akcyjna

Spółka komandytowo-akcyjna więcej
16 kwi 12, 10:00 | Firma | Zakładam firmę

Spółka akcyjna

Spółka akcyjna więcej
| Firma | Zakładam firmę

Którą formę spółki wybrać?

Którą formę spółki wybrać? więcej

Wszystko o podatku

Pokaż

Kursy średnie NBP

19.09.2014
waluta
kurs
zmiana (%)
3,2507
0,05
4,1860
-0,05
3,4682
0,07
5,3257
0,53

Stopy procentowe

Rodzaj
Stopa
proc.
Zmiana
(pkt %)
Data
2,50
-0,22
10.09.2014
2,30
-0,22
10.09.2014
0,09
-0,24
08.09.2014
0,01
-0,01
08.09.2014
Rodzaj
Stopa
proc.
Zmiana
(pkt %)
Data
2,50
-0,25%
04.07.2013
4,00
-0,25%
04.07.2013
1,00
-0,25%
04.07.2013
Źródło: NBP

Dodaj do "Ulubionych"

zamknij

Aby dodać naszą stronę do Ulubionych naciśnij kombinację klawiszy Ctrl + D na klawiaturze.

Zamknij